Finlandiya Ordusu, Hava Kuvvetleri Flamalarından Gamalı Haçı Kaldırıyor

Finlandiya Savunma Kuvvetleri, hava kuvvetleri birimlerinin flamalarında yer alan gamalı haç (svastika) sembolünü kaldırma kararı aldı. Bu adım, özellikle NATO üyeliği sonrasında uluslararası ortaklarla yaşanan "rahatsız edici durumlar" nedeniyle atıldı.

Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın iç bayrak reformu kapsamında yapılan bu değişikliğin, siyasi bir dayatma olmadığı, ancak uluslararası iş birliklerinde yaşanan pratik sorunları gidermek amacıyla alındığı belirtildi. Özellikle ABD ve diğer NATO müttefikleriyle yapılan ortak çalışmalarda sembolün yarattığı rahatsızlık, kararın alınmasında etkili oldu.

SEMBOLÜN TARTIŞMALI TARIHI

Finlandiya'da gamalı haç, ilk kez 1918 yılında İsveçli kont Eric von Rosen tarafından Finlandiya ordusuna hediye edilen bir savaş uçağında kişisel şans sembolü olarak kullanılmıştı. Bu sembol, Finlandiya Hava Kuvvetleri'nin kuruluşundan itibaren resmi amblemi haline geldi.

Ancak, Nazi Almanyası'nın aynı sembolü kullanmasıyla gamalı haç, dünya genelinde faşizm ve soykırımın sembolü olarak algılanmaya başladı. Finlandiya, II. Dünya Savaşı sırasında kısa süreliğine Nazi Almanyası ile ittifak kurmuş olsa da, kendi gamalı haçının tarihsel kökenlerinin farklı olduğunu savunuyordu. Sembol, 1945'te uçaklardan kaldırılmış, 2017'de ise Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın ana ambleminden çıkarılmıştı. Ancak, birim flamalarında kullanılmaya devam ediyordu.

NATO ÜYELIĞI VE ULUSLARARASI TEPKILER

Finlandiya'nın 2023 yılında NATO'ya katılması, sembolün yarattığı sorunları daha da görünür kıldı. 2021'de Alman askerlerinin, gamalı haçlı flamaların kullanılacağı bir törene katılmayı reddetmesi, bu ihtiyacı belirginleştirmişti. Karelya Hava Komutanı Albay Tomi Böhm, yabancı ziyaretçilerle yaşanan rahatsız edici durumlar nedeniyle bu değişimin mantıklı bir adım olduğunu söyledi.

Sembolü Finlandiya'ya getiren Eric von Rosen'ın 1930'larda Nazi sempatizanı olması ve ünlü Nazi lideri Hermann Göring ile akraba olması, sembolün tarihsel bağlamını daha karmaşık hale getiriyor.

YENI SEMBOL VE GELECEK

Finlandiya Savunma Kuvvetleri, gamalı haç içeren yeni malzeme üretimini durdurdu. Yeni flamalarda kartal figürü kullanılması planlanıyor. Değişim sürecinin ne zaman tamamlanacağı ise henüz belli değil.

Helsinki Üniversitesi'nden profesör Teivo Teivainen'in, sembolün uluslararası alanda yarattığı sorunlara dikkat çeken yeni kitabı, bu konudaki tartışmaları daha da alevlendirdi. Savunma Kuvvetleri, gamalı haçın kendi tarihlerinde bağımsızlık mücadelesinin bir sembolü olduğunu belirtse de, küresel çağrışımları nedeniyle resmi kullanımının artık mümkün olmadığını kabul ediyor.