Emeklilik yolu engellilere kapandı mı? Yeni sistem binlerce kişiyi mağdur ediyor!

2008 öncesinde sigortalı olan engelli bireyler, geçmişte yalnızca Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan aldıkları vergi indirimi belgesiyle yaş şartı aranmadan emekli olabiliyordu. Engel oranına bağlı olarak 15 ila 20 yıl arasında sigortalılık süresi ve 3600 ila 4400 prim günüyle emeklilik hakkı tanınıyordu. Özellikle yüzde 80 ve üzeri engellilik oranı olanlar için süreç oldukça hızlı ilerlerken, artık bu imkân tarihe karıştı.

14 OCAK 2025 SONRASI HER ŞEY DEĞİŞTİ

Yeni düzenleme ile birlikte SGK, vergi indirimi belgesini dikkate almamaya başladı. Bu tarihten itibaren yapılan emeklilik başvurularında yalnızca SGK'nın yönlendireceği hastanelerden alınan sağlık kurulu raporları esas alınacak. Artık engelli bireylerin emeklilik yolculuğu, daha karmaşık ve belirsiz bir sürece dönüşmüş durumda.

TEK HASTALIK VE YÜZDE 40 ŞARTI

Yeni sistemde en az yüzde 40 çalışma gücü kaybının tek bir hastalığa dayanması gerekiyor. Ayrıca, engel oranına göre değişen süreler de uzatıldı. Örneğin, yüzde 40-49 engeli olanlar için 18 yıl sigortalılık ve 4100 gün prim şartı getirildi. Bu da, daha önceki haklara göre erken emeklilik yolunun büyük oranda kapandığı anlamına geliyor.

BELİRSİZLİK VE MAĞDURİYET ARTIYOR

SGK'nın yeni uygulamasında, sağlık kurulu raporları SGK'nın nihai onayına tabi tutuluyor. Bu durum hem karar sürecini uzatıyor hem de kişilerin önceden elde ettiği belgelerin geçersiz sayılması nedeniyle ciddi mağduriyetlere neden oluyor. Önceden alınmış vergi indirimi belgeleri dahi artık emeklilik için yeterli sayılmıyor.

YARGI SÜRECİ BAŞLADI, GÖZLER AYM’DE

Kamuoyunda yeterince duyurulmadan uygulamaya geçen bu değişiklik, birçok engelli bireyi hazırlıksız yakaladı. Tepkilerin artması üzerine konu Anayasa Mahkemesi'ne taşındı. Düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve kazanılmış hakları zedelediği gerekçesiyle yürütmenin durdurulması talep ediliyor. Henüz nihai karar çıkmadı, ancak süreç yakından takip ediliyor.

"REFORM DEĞİL, ENGEL" TEPKİSİ

Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun da konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, yeni sistemin emekliliği bir hak olmaktan çıkarıp zorlu bir sürece dönüştürdüğünü ifade ediyor. Erdursun, özellikle geçiş döneminde vergi indirimi belgesi almış ya da almak üzere olan kişilere istisnai bir uygulama yapılması gerektiğini vurguluyor. Aksi halde, düzenlemenin binlerce engelli birey için sosyal adaleti zedeleyen bir "emeklilik engeline" dönüşeceğini belirtiyor.