Kademeli emeklilik Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın masasında. Milyonları ilgilendiriyor, işte şartlar

8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar için kademeli emeklilik talebi yeniden gündemde. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), bu kesim için hazırladığı modeli Ankara'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın'a sundu.

Dernek, Bakanlıktan 64 kez randevu istediğini, 65'inci talebi iletmeden Bakanlık tarafından arandığını ve görüşmeye davet edildiğini bildirdi.

"BU KONU ARTIK CUMHURBAŞKANIMIZIN ÖNÜNDE"

EMADDER Başkanı Mihriban Uğurlu, görüşmenin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın konudan haberdar olduğunu belirtti ve "Bu konu artık Cumhurbaşkanımızın önünde" dedi.

Bu ifade, derneğin görüşme sonrası yaptığı açıklamaya dayanıyor. Bakanlık ya da Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılmış resmî bir duyuru bu açıklamadan ayrı bir kaynak oluşturmuyor.

HENÜZ YASALAŞMIŞ BİR DÜZENLEME YOK

Sunulan metin bir sivil toplum kuruluşunun hazırladığı öneri niteliğinde. Kademeli emeklilikle ilgili yasalaşmış ya da yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor; ortada bir taslak da çıkmış değil. Aşağıdaki tablo mevcut mevzuatı değil, derneğin talebini gösteriyor.

ŞU ANKİ KURALLAR NE DİYOR?

Yürürlükteki mevzuat sigorta giriş tarihine göre üç gruba ayrılıyor.

8 Eylül 1999 öncesi girişliler: EYT kapsamındaki bu grupta yaş şartı aranmıyor. Prim gün sayısı (5.000-5.975 gün) ve sigortalılık süresi (kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl) geçerli. Yaşını doldurup primi yetmeyenler için 15 yıl ve 3.600 günle kısmi emeklilik hakkı bulunuyor.

9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arası girişliler: Kadınlarda 58 yaş ve 7.000 prim günü, erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü şartı uygulanıyor. Alternatif olarak 25 yıl sigortalılık ve 4.500 gün seçeneği de bulunuyor.

1 Mayıs 2008 sonrası girişliler: Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaştan başlamak üzere 7.200 prim günü şartı geçerli. Bu grupta emeklilik yaşı kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor.

BİR GÜNLÜK FARK, 17-20 YIL BEKLEME

Talebin dayanağı bu tablodaki keskin sınır. 8 Eylül 1999'da sigorta girişi olan bir çalışan ile 9 Eylül 1999'da girişi olan bir çalışan arasında emeklilik açısından 17 ila 20 yıl arasında fark oluşuyor.

EMADDER, bir günlük giriş farkının bu kadar büyük bir ayrım yaratmasının adaletsiz olduğunu ve milyonlarca kişinin mağdur olduğunu savunuyor.

MODELİN TEK KURALI: HER YIL 1 YAŞ, 75 PRİM GÜNÜ

Önerinin mantığı basit bir artış üzerine kurulu. 1999-2000 girişliler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6.400 prim günü şartı öngörülüyor.

Sonraki her sigorta giriş yılı için emeklilik yaşı 1 yıl, prim gün sayısı ise 75 gün artıyor. Derneğin talep ettiği tablo şöyle:

Buna göre 2008 girişli bir kadın 51 yaşında, erkek ise 53 yaşında ve 7.000 prim günüyle emekli olabilecek.

TALEP NEDEN 1999 SONRASINI KAPSIYOR?

8 Eylül 1999, emeklilik mevzuatında bir eşik tarih. EYT düzenlemesi bu tarihten önce sigortalı olanları kapsamıştı; sonrasında sigortalı olanlar ise kademeli yaş ve prim uygulaması talep ediyor.

Sürecin bundan sonrası, Bakanlık ve Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılacak değerlendirmeye bağlı.