Çalışan annelerin hakları için yeni yönetmelik taslağı: Kreş ve emzirme odalarında değişiklik!

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, iş yerlerinde kreş ve emzirme odalarına ilişkin kuralları yeniden düzenlemek amacıyla yönetmelik değişikliği taslağı hazırladı. Düzenleme, çalışan annelerin ihtiyaçlarını ve gebe çalışanların iş güvenliğini ilgilendiren çeşitli başlıkları kapsıyor.

Türkiye gazetesinden Esma Altın'ın haberine göre taslakta, işverenlerin kreş hizmeti sunma yükümlülükleri, emzirme odalarının kullanım koşulları ve gebelik döneminde çalışanların karşılaşabileceği risklere yönelik önlemler ele alınıyor. Ancak kreş ve emzirme odası açılmasına ilişkin yükümlülükler yeni değil; bu kurallar 2013 yılından bu yana yürürlükte bulunuyor.

KREŞ VE EMZİRME ODALARINDA YENİ DÖNEM

Taslakta, 150 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde kreş, gündüz bakımevi ve okul öncesi eğitim hizmetlerine ilişkin yeni hükümler yer alıyor. İşverenler bu hizmetleri kendi bünyelerinde sağlayabilecek, başka işverenlerle ortak hareket edebilecek veya yetkili kurumlarla anlaşma yapabilecek.

Yürürlükteki düzenlemeye göre 100 ila 150 kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası, 150'den fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde ise çocuk bakım yurdu açılması gerekiyor.

Yeni taslakta kreş yükümlülüğü için 150 ve üzeri, emzirme odası için ise 100 ve üzeri kadın çalışan sınırı öngörülüyor. Çalışan sayısının hesaplanmasında aynı işverenin aynı ilçe sınırları içerisindeki tüm iş yerlerinin dikkate alınması planlanıyor. Mevcut uygulamada hesaplama belediye ve mücavir alan sınırları esas alınarak yapılıyor.

Çocuğunun annesi hayatını kaybeden veya velayeti kendisine verilen erkek çalışanların da çalışan sayısının belirlenmesine dahil edilmesi öngörülüyor. Kreş ve gündüz bakımevlerinin kuruluş ve işletme giderlerinin ise işverenler tarafından karşılanması planlanıyor.

ANNELER SÜTLERİNİ İŞ YERİNDE SAKLAYABİLECEK

Taslağın öne çıkan düzenlemelerinden biri de emzirme odalarının kullanım amacına ilişkin. Mevcut düzenlemede çocukların emzirilmesi için tanımlanan bu alanların, annelerin sütlerini sağabileceği ve uygun koşullarda muhafaza edebileceği şekilde düzenlenmesi hedefleniyor.

Böylece emzirme odalarının yalnızca emzirme amacıyla değil, anne sütünün sağılması ve saklanması için de kullanılabilmesi öngörülüyor.

GEBE ÇALIŞANLAR İÇİN İŞ GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ

Taslakta işverenlerin gebe veya emziren çalışanlar için risk değerlendirmesi yapması da yer alıyor. Tehlike tespit edilmesi durumunda çalışma koşullarının değiştirilmesi, gerekli hallerde çalışanın başka bir göreve geçirilmesi planlanıyor.

Başka bir göreve alınan çalışanın ücretinde kesinti yapılmaması öngörülürken, uygun bir görev bulunamaması halinde çalışanın isteği doğrultusunda ücretsiz izin seçeneği gündeme gelebilecek. Ücretin korunması ve risk durumunda çalışma koşullarının değiştirilmesi gibi güvencelerin mevcut yönetmelikte de bulunduğu belirtiliyor.

GÜRÜLTÜLÜ VE TEHLİKELİ İŞLERDE SINIRLAMA

Gebe çalışanların korunmasına yönelik hükümler kapsamında, 80 desibeli aşan gürültüye, uzun süreli titreşime ve ani darbelere maruz kalabilecekleri işlerde çalıştırılmamaları öngörülüyor.

Radyasyon kaynaklarının, kurşunun ve bazı tehlikeli kimyasalların bulunduğu çalışma ortamları ile yer altı madenlerinde çalışmaya ilişkin koruyucu hükümler de taslakta yer alıyor. Bu risklere yönelik bazı sınırlamaların mevcut mevzuatta da bulunduğu ifade ediliyor.

YENİ DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının hazırladığı yönetmelik değişikliği henüz yürürlüğe girmedi. Taslakta yer alan takvime göre kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027'de, diğer hükümlerin ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte uygulanmaya başlaması öngörülüyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte çalışan annelerin iş yerindeki süt sağma ve saklama imkanları ile işverenlerin kreş hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerinde değişiklikler gündeme gelebilecek.