Saç tellerinden tuvaletlere: Dünyanın en sıra dışı 6 müzesi arasında Türkiye de var

Müzeler denildiğinde akla genellikle tarihî eserler, tablolar, heykeller ve arkeolojik buluntular geliyor. Ancak dünyanın farklı noktalarında bu geleneksel anlayışın çok ötesine geçen koleksiyonlar da bulunuyor. Bazı müzelerde binlerce kadının saçından oluşan örnekler sergilenirken bazılarında tuvaletlerin geçmişi, ayrılıkların ardından saklanan eşyalar veya insan vücudunda yaşayan parazitler ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.

Bilimsel meraktan kişisel hikâyelere, günlük ihtiyaçlardan sıra dışı fikirlere kadar pek çok farklı konuyu ele alan bu müzeler, sergilenmeye değer bulunan nesnelerin sınırlarının ne kadar geniş olabileceğini gösteriyor. Türkiye'nin de yer aldığı dünyanın en ilginç 6 müzesi şöyle:

1. SAÇ MÜZESİ – AVANOS, TÜRKİYE

GUINNESS REKORLAR KİTABI’NA GİRDİ

Nevşehir’in Avanos ilçesinde bulunan Saç Müzesi'nin hikâyesi, 1979 yılında Fransız bir kadın turistin çömlek ustası Galip Körükçü'ye saçından bir tutam bırakmasıyla başladı. Körükçü, bu hatırayı atölyesinin duvarına astı. Zamanla atölyeyi ziyaret eden başka kadınlar da saçlarından birer tutam bırakarak bu geleneğe katıldı.

Yıllar içinde büyüyen koleksiyon, atölyenin duvarlarını ve tavanını farklı renklerde saç tutamlarıyla kapladı. Müzenin internet sitesinde 16 binden fazla kadına ait saç örneğinin bulunduğu belirtiliyor.

1998 yılında Guinness Rekorlar Kitabı'na giren Saç Müzesi, dünyanın en sıra dışı koleksiyonlarından biri olarak tanınıyor.

2. TUVALET MÜZESİ – YENİ DELHİ, HİNDİSTAN

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'deki Tuvalet Müzesi, insanlık tarihinin en temel ihtiyaçlarından birine odaklanıyor. Koleksiyonda binlerce yıl boyunca kullanılan tuvalet sistemleri, lazımlıklar, sifon düzenekleri ve farklı hijyen araçları sergileniyor.

Antik dönemlerden modern tuvaletlere kadar uzanan örnekler, tuvalet teknolojisinin ve temizlik alışkanlıklarının tarih boyunca nasıl değiştiğini ortaya koyuyor. Günlük yaşamda sıradan görülen bir ihtiyacın tarihsel gelişimini anlatan müze, alışılmışın dışındaki konseptiyle dikkat çekiyor.

3. AYRILIK MÜZESİ – ZAGREB, HIRVATİSTAN

Ayrılık Müzesi'nin ortaya çıkışı, Hırvat sanatçılar Olinka Vištica ve Dražen Grubišić'in ilişkilerinin sona ermesinin ardından yaşadıkları bir düşünceye dayanıyor. Birlikte geçirdikleri zamandan kalan eşyaları ne yapacaklarını düşünen ikili, bu nesneleri başkalarının da hikâyeleriyle paylaşabileceği bir projeye dönüştürdü.

2006 yılında sanat projesi olarak başlayan girişim kısa sürede ilgi gördü. Farklı kişiler, biten ilişkilerinden geriye kalan eşyaları ve bu nesnelerin hikâyelerini koleksiyona göndermeye başladı. Gezici sergilerle farklı ülkelere taşınan müze, 2010 yılında Zagreb'de kalıcı olarak açıldı.

4. PARAZİT MÜZESİ – TOKYO, JAPONYA

Tokyo'daki Meguro Parazit Müzesi, insan ve hayvan vücudunda yaşayan parazitleri sergileyen sıra dışı koleksiyonuyla öne çıkıyor. Müzedeki en dikkat çekici örneklerden biri, insan vücudundan çıkarılmış 8,8 metre uzunluğundaki tenya.

1953 yılında kurulan müze, parazitlerin yaşam döngülerini, tür çeşitliliğini ve insanlarla hayvanların sağlığı üzerindeki etkilerini anlatıyor. Sanat eserleri veya tarihî objeler yerine bilimsel örneklerin sergilendiği koleksiyon, ilk bakışta ürkütücü görünse de ziyaretçilere önemli bilgiler sunuyor.

MÜZENİN KURULUŞU SAVAŞ SONRASINA UZANIYOR

Parazit Müzesi'nin kuruluşu, Japonya'da parazit kaynaklı hastalıkların yaygın olduğu savaş sonrası döneme dayanıyor. Parazitolog ve doktor Satoru Kamegai, bu canlılar üzerine araştırma yapmak ve toplumda farkındalık oluşturmak amacıyla 1953 yılında müzeyi hayata geçirdi.

Kamegai'nin farklı kaynaklardan topladığı örneklerle başlayan koleksiyon, zaman içinde genişleyerek halka açık bir bilim müzesine dönüştü.

5. HAZIR NOODLE MÜZESİ – YOKOHAMA, JAPONYA

Japonya'nın Yokohama kentinde bulunan Cup Noodles Müzesi, hazır noodle'ın ortaya çıkışını ve dünya çapında yaygınlaşmasını konu alıyor. Ürünün tarihini anlatan sergilerin yanı sıra farklı dönemlere ait ambalajlar da koleksiyonda yer alıyor.

Müzeyi diğerlerinden ayıran özelliklerden biri ise ziyaretçilerine kendi noodle kaplarını tasarlama fırsatı sunması. Katılımcılar, kaplarını kişiselleştirip istedikleri çorba ve malzemeleri seçerek kendilerine özel bir ürün hazırlayabiliyor.

Hazır noodle'ın basit bir gıda ürününden küresel bir tüketim kültürüne dönüşmesini anlatan müze, interaktif etkinlikleriyle de ilgi görüyor.

6. SIRA DIŞI KOLEKSİYONLARIN ORTAK NOKTASI

Bu müzelerin her biri farklı bir konuya odaklansa da ortak özellikleri, günlük yaşamda veya kişisel hikâyelerde karşılaşılan sıradan nesnelere farklı bir anlam kazandırmaları. Saç telleri, eski tuvaletler, ayrılık hatıraları, parazit örnekleri ve hazır noodle ambalajları, alışılmış müze koleksiyonlarının dışında kalan ilginç örnekler sunuyor.