Bilim insanlarını şaşırtan keşif: Apep Nebulası’nda gizlenen yıldız

Avustralya merkezli bir gökbilimci ekibi tarafından incelenen Apep Nebulası, bugüne dek görüntülenen en etkileyici ve gizemli yıldız yapılarından biri olarak değerlendiriliyor. Yeni James Webb Uzay Teleskobu (JWST) verileri, bu kozmik yapının bilinenden çok daha karmaşık olduğunu ortaya çıkardı.

ÖLÜME YAKLAŞAN DEVLER: WOLF-RAYET YILDIZLARI

Wolf-Rayet yıldızları, yaşamlarının sonuna yaklaşan dev kütleli yıldızlar olarak biliniyor. Bu yıldızlar, süpernova patlamasından önce dış katmanlarını şiddetle fırlatarak yalnızca ağır çekirdeklerini geride bırakıyor. Kuvvetli yıldız rüzgarlarının, ikili sistemlerdeki zayıf yıldız rüzgarlarıyla çarpışması sonucunda karbon açısından zengin soğuk bölgeler oluşuyor. Bu alanlar, evrendeki ilk karbon tozunun ortaya çıktığı ve dolayısıyla yaşamın temel yapı taşlarının doğduğu yerler olarak kabul ediliyor.

APEP’İN SIRADIŞI YAPISI

Genellikle Wolf-Rayet yıldızları, tozu spiral şeklinde dışarı atarak uzayda sulama başlığı benzeri yapılar oluşturuyor. Ancak Apep’te durum farklı. Yeni JWST verilerine göre, Apep tek bir güçlü yıldız değil; iki eşit kuvvetli Wolf-Rayet yıldızından oluşan bir ikili sistem. Bu ikili yapı, spiral yerine geniş açılı koni şeklinde toz yapısı oluşturarak rüzgar tulumunu andıran görüntüler ortaya çıkarıyor.

ÜÇÜNCÜ YILDIZ DOĞRULANDI

2018 yılında keşfedilen üçüncü bir yıldızın sisteme ait olup olmadığı belirsizdi. Ancak Macquarie Üniversitesi'nden Ryan White’ın liderliğinde geliştirilen hızlı bilgisayar modelleme çalışması, toz kabuklarında ‘ısırık’ şeklinde bir boşluk olduğunu ve bu boşluğun üçüncü yıldızın rüzgarı tarafından açıldığını ortaya koydu. Böylece Apep’in üçlü bir yıldız sistemi olduğu bilimsel olarak kanıtlandı.

KOZMİK SANAT VE BİLİM BİR ARADA

JWST’nin MIRI kızılötesi kamerasıyla elde edilen görüntülerde, sıcak yapılar mavi, soğuk yapılar kırmızı olarak gösterildi. Görsellerde üç ayrı toz kabuğunun, yavaş yavaş soğuyan dış tabakalar olarak belirginleştiği gözlemlendi. Caltech’ten Yinuo Han liderliğindeki başka bir çalışma ise yıldızların düşündüğümüzden daha uzak ve çok daha parlak olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, önceki "yavaş rüzgar ve hızlı dönüş" hipotezlerini zayıflatmış oldu.

EVRENDEKİ KARBONUN KÖKENİNE IŞIK TUTUYOR

Araştırmacılar, Apep gibi sistemlerin yalnızca yıldızların ölümünü değil, evrendeki karbonun ve dolayısıyla yaşamın kökenini anlamak açısından da büyük önem taşıdığını vurguluyor. Bilim insanları, "Bu yapıların güzelliği Newton’u bile büyüleyecek türden" diyerek, keşfin hem bilimsel hem de estetik değerine dikkat çekiyor.