Bilim insanları uyardı: Atlantik akıntısı çökebilir, Avrupa buz çağına hazırlanıyor

Bilim insanları, Atlantik Okyanusu’ndaki dev su akıntı sistemi AMOC (Atlantik Meridyenel Devrilme Sirkülasyonu)’nun çöküş tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Çin Bilimler Akademisi Oşinoloji Enstitüsü ve San Diego’daki uzmanların yürüttüğü ortak araştırmada, 1000–2000 metre derinlikteki okyanus suyunda tespit edilen "ısı parmak izi", sistemin zayıfladığını ve bu yüzyılın ilerleyen dönemlerinde çökebileceğini ortaya koydu.

AMOC VE AVRUPA'NIN ILIMAN İKLİMİ

AMOC, sıcak tropikal suları kuzeye taşıyan dev bir okyanus akıntısı olarak, Avrupa, Birleşik Krallık ve Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarında iklimin ılıman kalmasını sağlıyor. Ancak Grönland açıklarındaki eriyen buzulların tatlı su girişini artırması, bu dev mekanizmanın yavaşlamasına yol açıyor. Bilim insanları, AMOC’un durması halinde Avrupa’da sıcaklıkların 15°C’ye kadar düşebileceğini, bazı bölgelerde ise -30°C’lere ulaşan aşırı soğukların görülebileceğini öngörüyor.

BUZUL ÇAĞI SENARYOSU GERÇEK Mİ OLABİLİR?

Araştırmalar, bu tür bir çöküşün yalnızca Avrupa’yı değil, tropik ve subtropikal bölgelerde yağış ve hava sistemlerini de etkileyebileceğini gösteriyor. Bristol Üniversitesi’nden Prof. Jonathan Bamber, "Kuzeybatı Avrupa’nın iklimi bugünkünden tamamen farklı ve Kanada'nın Arktik bölgelerine benzer hale gelebilir" uyarısında bulundu.

MIT tarafından geliştirilen genel dolaşım modeli simülasyonları, AMOC’un yavaşlamasının derin su katmanlarını ısıttığını ve baroklinik Kelvin dalgaları yarattığını ortaya koydu. Bu dalgalar ekvatora kadar ilerleyerek tropik okyanuslarda ek ısınmalara neden oluyor.

TARİH TEKRARLAYABİLİR

Bilim insanları, AMOC’un geçmişte de çöktüğünü ve son çöküşün yaklaşık 12 bin yıl önce yaşandığını hatırlatıyor. İzlanda İklim Bakanı Johann Pall Johannsson, olası bir çöküşün ulusal güvenliğe doğrudan tehdit oluşturduğunu belirtti.

Araştırma sonuçları, Communications Earth & Environment dergisinde yayımlandı ve bilim insanları, AMOC’un izlenmesinde ekvatoral Atlantik’in kritik bir kavşak noktası olduğunu vurguladı. Bu yeni "ısı parmak izi", iklim değişikliği altında AMOC’un geleceğini anlamak için güvenilir bir gösterge olarak öne çıkıyor.