Bilim dünyası şaşkın: Donmuş topraklarda metan değil ‘metan yiyen’ canlılar çoğunlukta

Yeni araştırmalar, Kuzey Kutbu’ndaki donmuş topraklarda (permafrost) metan üreten mikroplardan çok metanı tüketen mikropların baskın olduğunu gösteriyor. Bilim insanları, bu durumun küresel ısınmanın tetikleyebileceği felaket senaryolarını sınırlayabileceğine işaret ediyor.

Küresel ısınmanın etkisiyle eriyen permafrost bölgeleri, uzun süredir "metan bombası" olarak anılıyordu. Topraktaki mikroorganizmaların karbonu metan ve karbondioksite dönüştürmesi, atmosferde sera gazı artışına ve iklim değişikliğinin hızlanmasına yol açabileceği düşünülüyordu. Ancak Communications Earth and Environment dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu senaryonun kaçınılmaz olmadığını ortaya koydu.

METANOJENLER DEĞİL, METANOTROFLAR BASKIN

2010 yılından bu yana Avrupa merkezli bir bilim insanları konsorsiyumu, Kanada, Grönland ve Sibirya’daki permafrost bölgelerinden toprak örnekleri topladı. Alaska Fairbanks civarındaki örnekler de analiz edildi. Araştırma, metan üreten (metanojen) mikroplardan ziyade, metanı tüketen (metanotrof) mikropların daha baskın olduğunu gösterdi. Özellikle Methylobacter cinsi bakterilerin, metanojenlerin yaşadığı derin toprak tabakalarının üzerinde bulunarak metanı tükettiği tespit edildi.

KURU VE OKSİJENLİ TOPRAKLARDA ETKİLİ FAKÜLTATİF METANOTROFLAR

Araştırma ekibi, kuru ve oksijenli alanlarda metanotrof mikropların metanojenlere karşı üstünlük sağladığını belirtti. Bu mikroplar, atmosferdeki metanı karbondioksite dönüştürerek, toprakların net bir metan kaynağı yerine küçük çaplı bir metan yutağı hâline gelmesine katkı sağlıyor.

VERİLER YETERSİZ, SONUÇLAR ŞÜPHELİ

Bilim insanları, metanotrof mikropların metanı gerçekten ne kadar tükettiğinin hâlâ netleşmediğini söylüyor. Çalışmada doğrudan metan salımı veya emilimi ölçülmedi, yalnızca mikrobiyal çeşitlilik ve genom analizleri yapıldı. Benzer çalışmalar, Alaska Copper River Deltası’nda metan üretici mikropların yerine demir kullanan mikropların baskın hâle gelmesinin, metan salımını azalttığını ortaya koyuyor.

KUZAY KUTBU’NUN GELECEĞİ BELİRSİZ

Hamburg Üniversitesi’nden biyogeo-kimyacı Christian Knoblauch, Kuzey Kutbu’nda metan salımı ile ilgili önceki tahminlerin çoğunun abartılı olduğunu belirtti. Arazi verilerinin sınırlı olması sebebiyle mevcut tahminlerin belirsiz olduğunu vurguladı. Araştırmacılar, Kuzey Kutbu’nun gelecekte daha ıslak mı yoksa kuru mu olacağını bilmeden kesin metan salım sonuçlarına ulaşmanın mümkün olmadığını ifade ediyor.

"Bilim dünyası şaşkın: Donmuş topraklarda metan değil ‘metan yiyen’ canlılar çoğunlukta" haberi, 25 Kasım 2025 tarihinde yazılmıştır. 25 Kasım 2025 tarihinde de güncellenmiştir.