Venüs'ün Kayıp Uydusu İçin Çarpıcı Teori: Gezegen Kendi Uydusunu Yutmuş Olabilir!

Bilim insanları, Venüs'ün bugün herhangi bir doğal uyduya sahip olmamasının nedenine ilişkin dikkat çekici bir ihtimali gündeme getirdi. Yeni araştırmaya göre gezegen, geçmişte kendisinin etrafında dolanan bir uyduya sahip olmuş ancak bu gökcismi zaman içerisinde Venüs'e yaklaşarak gezegenle çarpışmış ve yok olmuş olabilir.

Kütlesi, boyutu ve karasal yapısı nedeniyle Dünya'nın ikizi olarak nitelendirilen Venüs, yüksek sıcaklığı ve yoğun yüzey basıncıyla gezegenimizden önemli ölçüde ayrılıyor. Venüs'ün dikkat çeken özelliklerinden biri de çevresinde dolanan bir uydusunun bulunmaması. Güneş Sistemi'ndeki gezegenler arasında Merkür ile birlikte doğal uydusu olmayan iki gezegenden biri Venüs.

VENÜS'ÜN UYDUSU NEDEN YOK?

Bilim insanları daha önce Venüs'ün bir zamanlar uydusu bulunmuş olabileceğini ve bu uydunun devasa bir gökcisminin çarpması sonucunda yok olduğunu düşünüyordu. Bir başka ihtimal ise Venüs'ün hiçbir zaman uydu meydana getirecek büyüklükte bir çarpışma yaşamamış olmasıydı.

Dünya'nın yaklaşık 4,5 milyar yıl önce oluşan Güneş Sistemi'nin ilk dönemlerinde büyük bir çarpışma sonucunda Ay'ı meydana getirdiği kabul ediliyor. Dünya ile benzer özelliklere sahip olan Venüs'ün ise böyle bir çarpışma yaşamamış olması araştırmacılar açısından dikkat çekici bir durum olarak değerlendiriliyor. Üstelik Güneş'e daha yakın konumda bulunan Venüs'ün geçmişinde daha fazla çarpışma yaşanmış olması gerektiği düşünülüyor.

Kaliforniya Üniversitesi Riverside kampüsünden astrofizikçi Stephen R. Kane, Venüs'ün geçmişte Dünya'ya benzer şekilde büyük çarpışmalar yaşamış olabileceğine dikkat çekerek, "Tıpkı Dünya gibi Venüs de şüphesiz büyük çarpışmalara maruz kaldı ve kendi gökyüzümüzde gördüğümüze benzer bir uydu oluşturmak için belki de daha çok fırsatı vardı" diyor.

DÖNÜŞ HIZI UYDUYU YOK ETMİŞ OLABİLİR

Kane liderliğindeki araştırmacılar, Venüs'ün geçmişte bir uyduya sahip olup olmadığını ve böyle bir uydunun nasıl bir kader yaşayabileceğini incelemek amacıyla bilgisayar simülasyonu geliştirdi. Ekip, gökcisimlerinin kütleçekim kuvvetleri aracılığıyla birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğini ortaya koyan bir model hazırladı.

Araştırmacılar, oluşturdukları modelin bilinen bir sistemi doğru şekilde temsil ettiğinden emin olmak için Dünya ile Ay arasındaki etkileşimi modele tanımladı. Yapılan çalışmalar sonucunda ise gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının belirleyici bir faktör olduğu tespit edildi.

Dünya, kendi ekseni çevresinde Venüs'ten 200 kattan daha hızlı dönüyor. Mavi gezegen dönüşünü yaklaşık 24 saatte tamamlarken Venüs'ün kendi ekseni etrafındaki dönüşü 243 Dünya günü sürüyor.

Dünya'nın hızlı dönüşü nedeniyle ortaya çıkan enerji transferi, Ay'ın gezegenimizden giderek uzaklaşmasına neden oluyor. Apollo 11 astronotlarının 1969'da Ay'ın yüzeyine yerleştirdiği aynalar sayesinde, Ay'ın her yıl 4 santimetre hızla Dünya'dan uzaklaştığı biliniyor.

Araştırmacıların simülasyonlarına göre ise Venüs'ün geçmişteki dönüş hızı bugünkünden daha yüksek olsa bile yeterince düşük olduğu senaryolarda, oluşmuş olabilecek bir uydu Dünya'nın Ay'ı gibi uzaklaşmak yerine zaman içerisinde Venüs'e doğru yaklaşabilir ve sonunda parçalanabilirdi.

SİMÜLASYONLARDA UYDU VENÜS'E ÇARPTI

Hakemli dergi The Astrophysical Journal'da dün (14 Eylül) yayımlanan çalışmada yer alan bulgular, Venüs'ün Güneş Sistemi'nin oluşumundan sonraki ilk 1 milyar yıl içerisinde uydusunu yok etmiş olabileceğine işaret ediyor.

Stephen R. Kane, Venüs'ün geçmişte gerçekten bir uydusu olmuş olması halinde onu uzun süre koruyamayacağını belirterek şu ifadeyi kullanıyor:

Bu uydu nispeten kısa bir zaman diliminde gezegene çarpıp parçalanırdı.

Araştırmacılar teoriyi daha ayrıntılı şekilde incelemek için Venüs'ün dönüş hızının yanı sıra olası uydusunun kütlesine ilişkin çok sayıda senaryoyu da simülasyonlarda test etti. Çalıştırılan simülasyonların büyük bölümünde sonuç değişmedi ve varsayımsal uydu sonunda Venüs'e çarptı.

Bilim insanları, büyük kütleli bir uydunun dahi bu kaderden kurtulamayacağını, hatta daha ağır bir uydunun Venüs'e daha kısa sürede çarpabileceğini belirtiyor.

Kane bu durumu, "İşin ilginç yanı, ağır bir uydunun daha hızlı yok olması. Çünkü kütlesi büyük bir uydu, Venüs'ün dönüşünü çok daha yavaşlatarak kendi yok oluşunu hızlandırır" diye açıklıyor.

VENÜS'ÜN GEÇMİŞİNE İLİŞKİN İZLER ARANIYOR

Venüs'ün geçmişte gerçekten bir doğal uyduya sahip olup olmadığını kesin biçimde ortaya koymak şu aşamada mümkün görünmüyor. Araştırmacılar, böyle bir çarpışmanın ardından gezegende kalmış olabilecek izleri tespit etmenin de kolay olmayacağını belirtiyor.

Bununla birlikte bilim insanları, uydunun yok olması sırasında Venüs'ün yüzeyinde veya atmosferinde kimyasal izler oluşmuş olabileceğini düşünüyor. Bu izlerin bulunması halinde, NASA'nın yaklaşan DAVINCI görevi gibi gözlemler söz konusu kimyasal kalıntıların tespit edilmesine yardımcı olabilir.