Satürn'ün güney kutbunda şaşırtan keşif: 10 kenarlı dev bulut bulundu!

Satürn'ün güney kutbunda, gökbilimcileri şaşırtan devasa bir bulut düzeni tespit edildi. 10 kenarlı olduğu belirlenen yapı, NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'nun 2023 yılında çektiği görüntülerin incelenmesiyle ortaya çıkarıldı.

Halkalı gezegenin kuzey kutbunda ise daha önce benzer şekilde dikkat çeken bir yapı keşfedilmişti. NASA'nın Voyager uzay araçlarının 1980'lerde Satürn'e gerçekleştirdiği yakın geçişlerin ardından kuzey kutbunda altıgen bir bulut deseni belirlenmişti. Yaklaşık 32 bin kilometre genişliğindeki bu yapı gökbilimcileri şaşırtmış, sonrasında Satürn'ün başka bir bölgesinde benzer bir oluşuma rastlanmamıştı.

GÜNEY KUTBUNDAKİ YAPININ BOYUTLARI DİKKAT ÇEKTİ

Araştırmacıların Hubble görüntülerinde tespit ettiği yeni oluşumun, 2017 ile 2023 yılları arasında meydana geldiği düşünülüyor. Ancak Satürn'ün eksen eğikliği nedeniyle gezegenin güney kutup bölgesi 2012'den 2023'e kadar Dünya'dan gözlemlenemedi.

Bilim insanları, ongen şeklindeki yapının çevresinin yaklaşık 167 bin 820 kilometre olduğunu hesapladı. Yapının her bir kenarının uzunluğunun ise yaklaşık 16 bin 780 kilometre olduğu belirtildi.

Yeni bulgular, hakemli bilimsel dergi Science Advances'ta 2 Eylül'de yayımlanan çalışmada yer aldı. Araştırmanın başyazarı Agustin Sanchez-Lavega, keşfin atmosfer olaylarının anlaşılması açısından önemli olduğunu belirterek şu ifadeyi kullandı:

"Bu son derece sıradışı atmosferik olay, genel anlamda meteoroloji anlayışımızı derinleştiriyor"

Sanchez-Lavega sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bize, altıgenin daha önce düşünüldüğü gibi benzersiz, münferit bir özellik olmadığını gösteriyor."

İspanya'daki Basque Country Üniversitesi'nde görev yapan gezegen bilimci Sanchez-Lavega, altıgen yapının keşfinden bu yana Satürn'ün güney kutbunda benzer bir oluşum aradıklarını ancak daha önce herhangi bir bulguya ulaşamadıklarını söyledi. Bilim insanı, yeni keşfin bu nedenle "kesinlikle şaşırtıcı olduğunu" ifade etti.

ONGEN YAPININ NASIL OLUŞTUĞU ARAŞTIRILIYOR

Önceki araştırmalarda Satürn'ün kuzey kutbundaki altıgen yapının, kutup bölgesinin çevresinde doğuya doğru ilerleyen bir jet akımından kaynaklanabileceği öne sürülmüştü. Bu jet akımının diğer hava akımlarıyla etkileşime girmesi sonucunda meydana gelen küçük bozulmaların, atmosferik dalgayı altıgen bir şekle dönüştürdüğü düşünülüyordu.

Araştırma ekibinin gerçekleştirdiği bilgisayar simülasyonları ise güney kutbunda keşfedilen ongen yapının da bir atmosferik jet akımının içinde sıkışan kıvrımlı bir dalgadan meydana gelmiş olabileceğine işaret ediyor.

İki yapı arasında dikkat çeken farklılıklar da bulunuyor. Kuzey kutbundaki altıgenin kenar ve köşeleri onlarca yıldır benzer biçimde karanlık kalırken, güney kutbundaki ongenin farklı bölgelerinde karanlık seviyelerinin değiştiği görüldü. Araştırmacılar bu durumun, güney kutbundaki yapının henüz gelişimini sürdürdüğüne işaret edebileceğini değerlendiriyor.

Bilim insanları, ongen yapıyı daha uzun süre izlemeyi ve Satürn'ün iki kutbundaki oluşumları karşılaştırmayı planlıyor. Bu çalışmalar sayesinde sıra dışı atmosfer olayının nasıl meydana geldiğinin daha iyi anlaşılması hedefleniyor.

Sanchez-Lavega, keşfin Satürn'e özgü olabileceğini belirterek şu ifadeyi kullandı:

"Bu, Satürn’e özgü gibi görünen son derece ilginç bir olay ve nedenini öğrenmek istiyoruz"