Neden Ters Döndüğü Anlaşılamayan Ötegezegen Keşfedildi! Bilim İnsanları Şaşkın!

Gezegen sistemlerinin oluşumunda yıldızlar ve gezegenler, aynı gaz ve toz bulutundan meydana geldikleri için genellikle aynı yönde hareket ediyor. Ancak bilim insanlarının yeni gözlemleri, bu genel kurala uymayan dikkat çekici bir ötegezegeni ortaya çıkardı.

Avrupa Güney Rasathanesi'nin Şili'deki 3,6 metrelik teleskobuna yerleştirilen NIRPS kızılötesi spektrografını kullanan araştırmacılar, bir M-tipi cüce yıldızın çevresinde ters yönde hareket eden bir gezegen tespit etti. Soğuk ve küçük yıldızlardan oluşan M-tipi cüceler, Samanyolu Galaksisi'nde en yaygın yıldız türü olarak biliniyor.

GJ 3090 B’NİN SIRA DIŞI YÖRÜNGESİ

GJ 3090 b olarak adlandırılan ötegezegen, ilk olarak 2022'de NASA'nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) tarafından keşfedilmişti. Dünya'dan 73 ışık yılı uzaklıkta bulunan gezegenin yarıçapı Dünya'nın 2,2 katı, kütlesi ise 4,5 katı büyüklüğünde.

Bilim insanları son gözlemler sırasında gezegenin eksen eğikliğini hesaplamaya çalıştı. Eksen eğikliği, bir gezegenin dönme ekseni ile yörünge ekseni arasındaki açıyı ifade ediyor. Güneş Sistemi'ndeki gezegenlerde bu değer 3 ile 7 derece arasında değişiyor.

Ancak Queen Mary Üniversitesi'nden Andrew Winter liderliğindeki araştırma ekibi, GJ 3090 b'nin eksen eğikliğinin 136 derece olduğunu belirledi. Hakemli Astronomy & Astrophysics dergisinde 21 Eylül Pazartesi yayımlanan çalışmaya göre bu olağan dışı açı, gezegenin yıldızının etrafında geriye doğru hareket ettiğini doğruluyor.

Winter, gezegen sisteminin dikkat çekici olduğunu belirterek şu ifadeyi kullandı:

"Bu çarpıcı bir gezegen sistemi çünkü gezegen sadece yıldızına göre eğik değil, aynı zamanda yörüngede ters yönde dönüyor"

Bilim insanı, bu durumun sıra dışı yörüngenin nasıl meydana geldiği sorusunu gündeme getirdiğini de belirtti:

Bu durum, böylesine alışılmadık bir yörüngenin nasıl oluşmuş olabileceği sorusunu akla getiriyor.

DEV BİR GEZEGEN YA DA YILDIZ ARANDI

Araştırmacılar, GJ 3090 b'nin ters yönde hareket etmesine büyük kütleli bir gezegenin veya başka bir yıldızın neden olmuş olabileceğini değerlendirdi. Böyle bir gök cismi, gezegenin yörüngesini bozarak eksen eğikliğinin zaman içerisinde ciddi biçimde artmasına yol açabilirdi.

Ancak yapılan gözlemlerde ne bir yoldaş yıldız ne de devasa bir gezegen tespit edildi. Bulgular, GJ 3090 b'nin bulunduğu sistemde tek başına olduğunu gösteriyor.

YANIT GEZEGEN SİSTEMİNİN OLUŞUMUNDA OLABİLİR

Yoldaş bir gök cisminin bulunamaması üzerine araştırmacılar, gezegenin sıra dışı hareketinin nedeninin sistemin oluşum aşamasında aranması gerektiğini düşünüyor.

Bilim insanları, GJ 3090'un çevresindeki ortamdan yanlış hizalanmış ikinci bir gaz ve toz diski edinmiş olabileceği ihtimalini değerlendiriyor. Bu ikinci disk içerisinde oluşan gezegenlerin, GJ 3090 b gibi alışılmadık ve ters yönlü yörüngelere sahip olabileceği düşünülüyor.

Cenevre Üniversitesi'nden çalışmanın ortak yazarı Vincent Bourrier, farklı yönde hizalanmış ikinci bir diskten yeni gezegenlerin oluşabileceği fikrinin dikkat çekici olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Bir gezegen sisteminde, farklı yönde hizalanmış ikinci bir diskten yeni gezegenler oluşabileceği fikri özellikle heyecan verici"

Bourrier, bu ihtimalin genç yıldızların çevresindeki ortamın gezegenlerin yapısında sanılandan daha büyük bir rol oynayabileceğine işaret ettiğini belirtti:

Bu, genç bir yıldızın çevresindeki ortamın, gezegenlerinin yapısını belirlemede beklediğimizden çok daha büyük bir rol oynayabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, ortaya atılan teorinin doğrulanabilmesi için daha fazla gözleme ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Yeni bulgular aynı zamanda evrende benzer oluşum süreçlerinden geçmiş başka gezegen sistemlerinin bulunabileceği ihtimalini de gündeme getiriyor.

ABD'nin Ardından İngiltere'de Duyurdu: Uzayda Askeri Filo Kuracaklar!

63 Işık Yılı Uzaklıktaki Gezegen İlk Kez Radyo Sinyali Yaydı! Kaynağı Belli Oldu!

Çin’den Uzayda Rekor Operasyon! 45 Saatte 4 Roket Peş Peşe Fırlatıldı!