Bilim insanlarını yıllardır şaşırtan balina davranışının sırrı çözüldü!

Avustralyalı turizm işletmecilerinin gözlemleri, 2009'dan beri bilim insanlarını şaşırtan kambur balinaların gizemli davranışının anlaşılmasına yardımcı oldu. Balinaların alışılmadık derecede uzun süre "kuyruk kaldırma" (fluking) davranışı sergilediği gözlemlenirken, bu hareket memelilerin kuyruklarını suyun üzerinde tutarak uzun süre baş aşağı şekilde süzülmesi olarak tanımlanıyor.

Tur rehberleri, çok sayıda kambur balinanın bu davranışı sergilediğini fark ederek durumu Büyük Set Resifi yetkililerine aktardı. Yetkililerin de gözlemleri bilim insanlarına iletmesiyle kapsamlı bir araştırma süreci başlatıldı.

Resif rehberleri program yöneticisi Crystal Lacey, başlangıçta bu davranışın ne anlama geldiğinin balina uzmanı bilim insanları tarafından dahi bilinmediğini belirtti. Lacey, bu belirsizliğin turizm işletmecilerinin gözlemleriyle yurttaş bilimi ve bilimsel araştırmayı bir araya getiren büyük bir araştırma girişiminin önünü açtığını söyledi.

BALİNALARIN GİZLİ "DOĞUMEVİ" ORTAYA ÇIKTI

Topluluk üyeleri, turizm işletmecileri ve bilim insanlarının katıldığı ortak çalışmada farklı yöntemler kullanıldı. Tur operatörleri balinaları ve yavrularını sayarken bilim insanları deniz tabanının haritasını çıkardı, su sıcaklıklarını takip etti, balinaları uydu üzerinden izledi ve bölgeyi havadan inceledi.

Yapılan araştırmalar sonucunda, gözlemlenen sıra dışı davranışın dünyanın önemli balina yavrulama bölgelerinden birinde görülen bir üreme davranışı olduğu anlaşıldı. Araştırmacılar, Queensland'in orta kıyısı açıklarında bulunan tropikal Whitsunday Adaları'nın ılık ve sığ sularında kambur balinaların gizli bir "doğumevi" bulunduğunu tespit etti.

Lacey, "Bu çalışma, balinalara ve yavrularına ilişkin gözlemlerin Eye on the Reef aracılığıyla kaydedildiği bölgenin en büyük yurttaş bilimi girişimlerinden biriydi. Sadece o bir yıl içinde Whitsundays'de 780 yetişkin ve 153 yavru balina gözlemlendi" dedi.

Bu keşif, Büyük Bariyer Resifi'ndeki kambur balinalarla ilgili en büyük gizemlerden biri olan doğum yaptıkları yerin belirlenmesini sağladı.

BALİNALARA YÖNELİK KORUMA GÜÇLENDİRİLDİ

Araştırmanın ardından Whitsundays'te bir Balina Koruma Alanı oluşturuldu. Böylece deniz memelilerine, Deniz Parkı'nın diğer bölgelerine kıyasla daha yüksek düzeyde koruma sağlanmasının önü açıldı.

Bölgede gemiler için belirlenen asgari yaklaşma mesafeleri de balinalarla insanların etkileşimine ilişkin mevcut yasaların güçlendirilmesine katkı sağlıyor.

Lacey, bölgenin kambur balinaların doğum yapması ve yeni doğan yavrularını büyütmesi için uygun koşullara sahip olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Whitsundays'in, kambur balinaların doğum yapması ve yeni doğan yavrularını büyütmesi için ihtiyaç duyduğu korunaklı, ılık ve sığ suları sağladığını saptadık."

WHITSUNDAYS İÇİN DÜNYADA BİR İLK

Tur operatörlerinin yürüttüğü çalışmalar, Whitsundays'in UNESCO Dünya Mirası Alanı içerisinde Balina Miras Alanı'na ev sahipliği yapan dünyadaki tek yer olarak kabul edilmesine de katkı sağladı.

Lacey, turizm sektörünün Whitsundays'deki yönetim kurumları ve Geleneksel Sahipler'le (bir toprak parçasıyla geleneksel veya tarihi bir bağlantısı olan Aborjin veya Torres Boğazı Adalı gruplar -çn.) kurduğu güçlü ortaklıkların, bölgenin Balina Miras Alanı statüsü için gereken şartları karşılamasına yardımcı olduğunu söyledi.