Ay’ın İç Yapısındaki Farklılıklar ve Yerçekimi Modelleriyle Yapılan Çığır Açan Keşif

Elde edilen bulgular, Ay’ın Dünya’ya bakan "yakın yüzü" ile arka plandaki "uzak yüzü" arasında belirgin farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor. Yakın yüzey geniş lav düzlükleriyle kaplıyken, uzak taraf daha engebeli ve yapısal olarak daha sert bir yapıya sahip.

Araştırma, 2 ila 3 milyar yıl önce gerçekleşen volkanik faaliyetlerin, Ay’ın içindeki radyoaktif elementlerin dengesiz şekilde dağılmasına neden olduğu yönündeki teorilere güçlü destek sunuyor.

Güneş Sistemi Dinamikleri Grubu’nun lideri Ryan Park, "Yakın tarafın uzak tarafa göre daha fazla esnediğini tespit ettik" diyerek, bu esneklik farkının Ay’ın iç yapısında köklü farklılıklar olduğunu gösterdiğini ifade etti.

Yerçekimi verileri, 2011-2012 yıllarında Ay’ın yörüngesinde görev yapan GRAIL uzay araçları Ebb ve Flow tarafından toplandı. Bu veriler sayesinde bilim insanları, Ay’ın şimdiye kadarki en ayrıntılı yerçekimi haritasını oluşturabildi.

Park’ın açıklamasına göre, elde edilen sonuçlar başlangıçta o kadar beklenmedikti ki, hesaplamalar defalarca tekrarlandı ve bu süreç toplamda 10 yıl sürdü.

Yeni geliştirilen model, Ay’ın Dünya’nın kütle çekimi nedeniyle nasıl esnediğini gösteriyor. Tıpkı Ay’ın Dünya’daki gelgitleri etkilediği gibi, Dünya da Ay üzerinde benzer bir çekim kuvveti uyguluyor.

Bu yöntem daha önce asteroit Vesta üzerinde kullanılmış ve Vesta’nın beklenenden daha küçük ya da hiç çekirdeği olmayabileceği ortaya çıkarılmıştı. Ayrıca, Jüpiter’in volkanik uydusu Io’nun magma okyanusuna sahip olma ihtimali de bu teknikle düşük bulunmuştu.

Ryan Park, "Yerçekimi, bir gökcisminin iç yapısını anlamamıza, yüzeye ihtiyaç duymadan, eşsiz bir bakış açısı sağlıyor" diyerek, bu yöntemin gezegen keşiflerinde önemini vurguladı.