Avrupa Savunmasında Yeni Dönem: ABD Bağımlılığına Karşı Füze Savunma Harcamaları Artırılıyor

ABD’nin Trump yönetimi döneminde NATO üyelerine yönelik eleştirileri ve savunma harcamaları konusundaki baskıları, Atlantik hattında güven sorunlarını tetikledi. Buna karşılık, Avrupa Birliği üye devletleri 2025 itibarıyla savunma harcamalarını GSYİH’nın %2’sinden %3,5’e çıkarmayı kabul etti. Bu artış, Avrupa’nın dışa bağımlılığını azaltma ve kendi savunma kapasitesini oluşturma yolunda attığı stratejik bir adım olarak görülüyor.

RUSYA TEHDIDINE KARŞI SAVUNMA STRATEJISI

Analize göre, Rusya'nın nükleer saldırıya başvurma olasılığı düşük olsa da, nükleer olmayan tehditler daha somut. Rusya’nın kara üslerinde konuşlandırdığı taşınabilir balistik füzeler, hedefe yönlendirilebilmeleri ve yakalanmalarının zor olması nedeniyle daha yerel ancak etkili bir tehdit oluşturuyor.

MEVCUT FÜZE SAVUNMA SISTEMLERI VE BAĞIMLILIK SORUNU

Bugün Avrupa’daki balistik füze savunmasından (BMD) büyük ölçüde NATO bünyesindeki "Hava ve Füze Savunma Entegrasyon Sistemi (NATINAMDS)" sorumludur. Bu sistem, Patriot ve SAMP/T gibi bölgesel savunma sistemlerini içerir.

Avrupa savunmasında kritik rol oynayan bir diğer yapı ise, hem karada hem de deniz platformlarında konuşlandırılmış olan ABD’nin AEGIS sistemi ve onunla entegre çalışan Raytheon SM-3 füzeleridir. Ancak, Avrupa'nın bu Amerikan sistemlerine olan bağımlılığı, özellikle ABD ile siyasi veya teknik anlaşmazlıklar yaşanması durumunda ciddi bir güvenlik açığı yaratıyor.

AVRUPA'NIN BAĞIMSIZLIK ÇABALARI VE ESSI GIRIŞIMI

Avrupa, ABD'ye olan bu bağımlılığı azaltmak için yeni projelere odaklanıyor.

• Ulusal Satın Alımlar: Örneğin, Almanya bu amaçla İsrail yapımı Arrow 3 savunma sistemini satın aldı.

• Ortak Savunma Ağı: Daha geniş çaplı bir çaba olarak, European Sky Shield Initiative (ESSI) adlı girişim, 22 ülkenin katılımıyla Patriot, Arrow ve IRIS-T gibi farklı savunma bataryalarını ortak bir ağ üzerinde entegre etmeyi hedefliyor.

JEOPOLITIK PERSPEKTIF: TEKNOLOJIK VE KURUMSAL GÜÇLENME ŞART

Savunma antimisil stratejisi artık sadece teknik bir konu değil; Avrupa'nın jeopolitik bağımsızlığıyla doğrudan bağlantılıdır. ABD ile ilişkilerdeki belirsizlik ve silah sistemlerinin kontrolü konusundaki kısıtlamalar Avrupa'yı kendi teknolojik ve kurumsal kapasitesini güçlendirmeye zorluyor.

Avrupa ülkeleri (Fransa, Almanya, İtalya vb.), PESCO (Kalıcı Yapılandırılmış İşbirliği) çatısı altında savunma projelerine katılıyor ve EDF (European Defence Fund) bu çabaları destekliyor. Ancak eleştirmenler, Avrupa'nın yerli alternatiflerinin henüz olgunlaşmadığını ve savunma için hâlâ büyük ölçüde AEGIS ve SM-3 gibi Amerikan yapımı sistemlere bağımlı olduğunu belirtiyor.