ARAŞTIRMA: Beyin, büyükannelerin yedikleri yiyecekleri hatırlıyor

Avustralya'daki Monash Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, dişi ipekböceklerinin (Caenorhabditis elegans) çocuklarına ve torunlarına, belirli yiyecek türlerini yediklerinde aldıkları ek beyin müdafaasını sağladığına dair kanıtlar buldular.

Araştırma insanlar üzerinde yürütülmedi ama C. elegans türümüzle birçok gen paylaştığından epigenetik değişikliklerin doğal dünyada nasıl işleyebileceğine dair bazı garip bilgiler sağlıyor.

Yumurta veya sperm gibi germ hücreleri anne rahmindeyken annenin diyetiyle bir şekilde değişirse, emekler bunun yavrularda iyi veya kötü yönde kalabileceğini gösteriyor.

Annenin beslenmesi sonraki nesilleri koruyor

Yeni bir hayvan hamileliği emek vermesi, annenin çevresinin uzun vadede çocuğunun metabolizmasını etkileyebileceğine dair artan kanıtlara katkıda bulunuyor.

Bu nesiller arası etki ilk kez 1909'da genç ipekböcekleri arasında gözlemlendi. Bu güvelerin kış mevsimindeki davranışları, belirli kalıtsal genlere bağlı değildir; vücutlarının bu genleri "okuma" veya onları açma veya kapatma şeklinden kaynaklanmaktadır. Ve bu sonuç annenin çevresi tarafından düzenlenir.

Bu "epigenetik" değişikliklerin olasılığı biz de dahil olmak üzere diğer birçok hayvan türünde gözlemlendi ancak bunların nesiller arası sınırları nasıl aştığı belirsizliğini koruyor.

Bilim insanları yuvarlak kurt larvalarını elmalarda ve şifalı bitkilerde yaygın olarak bulunan ursolik asit adı verilen bir molekülle beslediğinde, yavruların sinirsel iletişimdeki doğal bir bozulmadan bir şekilde korunduğunu fark ettiler. Spesifik olarak, ursolik asitin solucanlarda, sfingolipid olarak bilinen sfingozin-1-fosfat adlı spesifik bir yağ türünü üreten bir geni "etkinleştirdiği" görülüyor. Bu yağ, beyindeki nöronların aksonlarının zayıflamasını önlüyor ve ilk sonuçlar, yağın anne solucanların bağırsaklarından rahimlerindeki yumurtalara gidebileceğini gösteriyor.

Solucanın yavrularında araştırmacılar, spesifik sfingolipidlerin yüksek seviyelerinin, gelişim boyunca ve sonraki nesiller boyunca devam eden önemli metabolik değişikliklere neden olduğunu buldu.

Monash'tan biyomedikal araştırmacı Roger Pocock, "Bu, bir lipit/yağ kalıtsal olduğunun ilk kez gösterilmesidir" dedi. "Ayrıca, annenin sfingolipid beslenmesi sonraki iki nesli koruyor. Bu, bir annenin beslenmesinin yalnızca çocuğunun beynini değil, potansiyel olarak gelecek nesilleri de etkileyebileceği anlamına geliyor. Çalışmalarımız, optimal beyin gelişimi ve sağlığı için hamilelik sırasında sağlıklı beslenmeyi destekliyor."

Araştırmadan elde edilen sonuçlar Nature Cell Biology dergisinde yayınlandı.