Ankara Kulisleri Hareketli: 'AKP, Belediyelerin İmar Yetkisini Komisyonla Paylaşmayı Planlıyor'

Ankara kulislerinde, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) belediyelerin bazı yetkilerini daraltmayı ve harcamalarını sıkı denetime almayı hedefleyen yeni bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığı konuşuluyor. Habertürk yazarı Bülent Aydemir'in köşe yazısıyla aktardığı bilgilere göre, kapsamlı bir yerel yönetimler reformu paketi hazırlanıyor.

İMAR YETKILERI DARALTILIYOR, MERKEZI DENETIM GÜÇLENIYOR

Taslak çalışmanın en dikkat çekici maddeleri, belediyelerin imar izni ve uygulamalarındaki yetkilerinin daraltılması veya bu yetkilerin, merkezi hükûmetin temsilcilerinin yer alacağı bir komisyon ile paylaşılması (imza ve karar yetkisinin ortaklaştırılması) yönünde.

Aydemir'in aktardığına göre, bu yeni yerel yönetimler reformu stratejisinin temel hedefleri şunlar:

• Kentsel dönüşümü teşvik edici bir düzenleme yapılacak; aksi durumda ödevini yerine getirmeyen belediyeye cezai işlem uygulanacak veya bazı yetkileri elinden alınacak. Mevzuata aykırı imar uygulamalarına imza atan belediyelere ağır cezai işlem uygulanacak.

• Belediyelerin imar izni ve uygulamalarındaki yetkilerinin daraltılması veya merkezi hükümetin temsilcilerinin yer alacağı komisyon ile imza ve karar yetkisinin paylaşılması planlanıyor.

• Belediyeler öncelikli hizmetlere teşvik edilecek, hizmetler hiyerarşisi oluşturulacak. Temel hizmetlerin aksatılması durumunda belediyeye müdahale edilecek.

• Turizm beldelerinde yaz aylarında mevsimlik nüfusu artan belediyelere aktarılan paylar başta olmak üzere farklı bir bütçe yönetimi ve stratejisi izlenmesi sağlanacak; turizm bölgelerine özel bir statü uygulanması planlanıyor.

• Su, çöp ve ulaşım hizmetlerinde daha titiz denetimler yapılacak.

• Bütün belediyeler için etkili bir kontrol-denetim ve yönlendirme mekanizması oluşturulması hedefleniyor.

HIZMET HIYERARŞISI VE DENETIM KOMISYONU

Çalışmanın amacının, "belediyelerin hizmet odaklı ödevlerini aksatmadan yerine getirmesi, kaynakların etkin kullanımı ve bunların etkin denetimi" şeklinde özetlendiği belirtildi.

TBMM’ye sunulacak kanun teklifiyle, Anayasa'daki "vatandaşların insani yaşam koşullarını sağlama" ödevine atıfla bir "hizmetler hiyerarşisi ve öncelikli hizmetler" statüsü oluşturulacak. Buna göre:

• Belediyeler ilk olarak içme suyu, kanalizasyon, çevre temizliği, ulaşım-trafik ve sosyal donatı gibi mecburi hizmetleri yerine getirecek. Bu hizmetlerden sonra konser ve diğer kültürel faaliyetlere yer verecek.

• Merkezi idareden ve İller Bankası’ndan gelen ödenek ve dış kredilerin amacı doğrultusunda kullanılması sağlanacak. Örneğin, ulaşım altyapısı veya su hattı yenilenmesi için alınmış bir dış kredi, amacı haricinde kullanılamayacak.

• Belediyeler öncelikli hizmetleri tamamladıktan ve kendi öz kaynaklarını oluşturduktan sonra diğer etkinliklere yönelebilecek.

Harcamaların etkin ve yerinde yapılması için, Sayıştay, Mülkiye Teftiş ve İçişleri Kontrolörleri denetimine ek olarak bir Denetim Komisyonu kurulması planlanıyor. Bu reform kapsamında, 5393 sayılı Belediyeler Kanunu ile birlikte Büyükşehir Belediye Kanunu’nda da değişiklik yapılması bekleniyor. Düzenlemeyle, il-ilçe belediyeleri arasındaki yetki karmaşasının ve hizmet anlaşmazlıklarının giderilmesi, belediyelerin görev, yetki ve sorumluluklarının daha net çizilmesi hedefleniyor.