ABD ve İspanya arasında savunma harcamalarında soğuk rüzgarlar

İspanya, 2024 yılında savunma bütçesini GSYİH’nın %1,28’i seviyesinde tutarak NATO üyeleri arasında en düşük harcamayı gerçekleştirdi. Başbakan Pedro Sánchez ise 2025 yılı itibarıyla bu oranı %2’ye yükseltme sözü verdi ve 10,5 milyar euro tutarında yeni savunma yatırımı planını duyurdu. Ancak, ABD'nin talep ettiği %5 hedefi İspanya tarafından desteklenmiyor.

NEDEN İSPANYA %5 HEDEFİNE KARŞI ÇIKIYOR?

İspanya’nın bu karşı duruşunda birkaç ana sebep bulunuyor. Ülke, tarihsel olarak militarizme karşı ölçülü yaklaşımı benimserken, kamuoyu savunma harcamalarının artırılmasına mesafeli. Ayrıca ekonomik önceliklerin sosyal programlara kaydırılması da bu kararda etkili oluyor. Savunma Bakanı Margarita Robles, savunma harcamalarının sadece oranlara değil, aynı zamanda askeri yeteneklerin güçlendirilmesine ve görevlerin etkin şekilde yerine getirilmesine göre değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

NATO'NUN 5% HEDEFİ VE İSPANYA'NIN TUTUMU

NATO, %5’lik hedefi %3,5 doğrudan savunma harcamaları ve %1,5 siber güvenlik ile askeri altyapı harcamaları olarak iki kısma ayırmayı öneriyor. Ancak İspanya, bu ayrımı da kabul etmeyerek, mevcut ekonomik ve siyasi koşullarda savunma bütçelerinin artırılmasının zor olduğunu belirtiyor.

İTTİFAK İÇİNDEKİ GERİLİM VE GELECEK

Haziran 2025’te Lahey’de yapılacak NATO liderler zirvesi öncesinde İspanya’nın savunma harcamaları konusundaki tutumu ittifak içindeki fikir birliğini zorlaştırıyor. Bu durum, ABD’nin Avrupa’ya yönelik güvenlik taahhütlerini yeniden gözden geçirmesine yol açabilecek bir risk olarak değerlendiriliyor. İspanya ile ABD arasındaki bu görüş ayrılığı, özellikle Başbakan Sánchez ile eski Başkan Trump arasında siyasi gerilime neden olabilir.

İspanya’nın savunma harcamaları konusundaki ölçülü ve temkinli yaklaşımı, NATO içinde yeni tartışmaları gündeme getirirken, ittifakın geleceği açısından önemli bir gelişme olarak takip ediliyor.