2025 Nobel Kimya Ödülü sahiplerini buldu!

2025 Nobel Kimya Ödülü, "metal-organik çerçevelerin (MOF'lar) geliştirilmesi" alanındaki çığır açan çalışmaları nedeniyle Japon Susumu Kitagawa, Avustralyalı Richard Robson ve ABD'li Omar M. Yaghi'ye verildi. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nde yapılan açıklamada, üç bilim insanının bu alandaki katkılarıyla ödülün sahipleri olduğu duyuruldu.

Ödülü kazananların, moleküllerin girip çıkabildiği geniş boşluklar içeren yeni bir moleküler yapı (metal-organik iskeletler) geliştirdikleri belirtildi. Araştırmacılar, bu yapıları çöl havasından su toplamak, sudaki kirleticileri ayıklamak, karbondioksiti yakalamak ve hidrojen depolamak gibi önemli uygulamalar için kullanıyor.

2025 NOBEL KIMYA ÖDÜLÜ SAHIPLERININ ÖZ GEÇMIŞLERI

• Susumu Kitagawa (Japonya): 1951 doğumlu olan Kitagawa, lisans ve doktora derecelerini Kyoto Üniversitesi'nden aldı. 1998'de Kyoto Üniversitesi'nde sentetik kimya ve biyolojik kimya profesörü oldu. 2007 yılında Entegre Hücre-Malzeme Bilimleri Enstitüsü'nün kurucu direktör yardımcılığını üstlendi.

• Richard Robson (Avustralya): 1937'de İngiltere'de doğdu. Oxford Üniversitesi'nde kimya lisans eğitimini tamamladı. Doktora sonrası araştırmalarını California Teknoloji Enstitüsü ve Stanford Üniversitesi'nde yaptıktan sonra, kariyeri boyunca öğretim üyeliği yaptığı Avustralya'daki Melbourne Üniversitesi'nde kimya bölümünde çalıştı.

• Omar M. Yaghi (ABD): 1965'te Ürdün'ün başkenti Amman'da dünyaya geldi. Kimya alanındaki doktora derecesini ABD'deki Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign'den aldı ve Harvard Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırma görevlisi olarak bulundu. Halen California Üniversitesi'nde profesör olarak görev yapan Yaghi, aynı zamanda Berkeley Küresel Bilim Enstitüsü'nün kurucu direktörlüğünü yürütüyor.

NOBEL ÖDÜLLERI HAKKINDA TEMEL BILGILER

İsveçli Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine kurulan Nobel Vakfı tarafından verilen ödüller, dünya çapında en saygın ödüller kabul ediliyor. Ödüller, fizik, kimya, edebiyat, barış ve tıp olmak üzere 5 dalda veriliyor. Ayrıca, 1968'de İsveç Merkez Bankası kararıyla Nobel Ekonomi Ödülü de verilmeye başlandı. Ödüller, geleneksel olarak Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen törenle sahiplerine teslim ediliyor. Ödül tarihinde toplam 49 kez iptaller yaşanmış; bu iptallerin çoğu Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında gerçekleşmiştir. COVID-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021 yıllarında da törenler yapılamamıştı.