1889’da Almanya’yı etkisi altına alan koku: Tiyoasetonun dehşeti

Koku, çoğu zaman bireysel deneyimlere, alışkanlıklara ve kültürel farklılıklara göre değişiyor. Bir kişi için tiksindirici olan bir koku, başka biri için nötr ya da hoş bulunabiliyor. Ancak bilim insanlarına göre çürüme, dışkı ve kükürt içeren maddeler evrensel olarak olumsuz algılanıyor. Bunun nedeni, insan beyninin evrimsel süreçte bu kokuları sağlık tehdidiyle ilişkilendirmesi.

DOĞADA KÖTÜ KOKULARIN ŞAMPİYONLARI

Doğada kötü kokularıyla tanınan pek çok bitki ve hayvan bulunuyor. Ceset çiçeği ve ceset zambağı, çürüyen ete benzeyen kokularıyla dikkat çekerken, durian meyvesinin yoğun aroması nedeniyle bazı ülkelerde toplu taşıma ve kamu binalarına sokulması yasak.

Hayvanlar arasında ise kokarca uzun süredir akla gelen ilk canlı olsa da, güney tamandua ve çizgili gelincik gibi türlerin salgıları çok daha kuvvetli ve geçici körlüğe yol açabilecek düzeyde.

KİMYASAL BİLEŞİKLERDE REKOR: TİYOASETON

Bilimsel araştırmalar, “en kötü koku” unvanının kimyasal bileşikler arasında olduğunu gösteriyor. Tiyoaseton, laboratuvar ortamında bile çalışmanın güçlüğü nedeniyle en dayanılmaz koku olarak tanımlanıyor.

Tiyoasetonun ünü, 1889 yılında Almanya’da yaşanan bir olayla pekişti. İlk damıtma denemesi sırasında ortaya çıkan koku kısa sürede şehrin büyük bölümüne yayıldı. Kayıtlara göre insanlar bayıldı, mide bulantısı yaşadı ve panik havası oluştu. Kimyagerler bu kokuyu, “cehennemden gelen bir çöp kutusu” olarak tanımlıyor.

DENEYSEL OLARAK DAHA KÖTÜSÜ MÜ MÜMKÜN?

Laboratuvar ortamında farklı kokuların bir araya getirilmesiyle teorik olarak daha dayanılmaz kokular elde edilebiliyor. Temizlik ürünlerinde kullanılan standart “tuvalet kokusu” ile askeri amaçlı eski karışımlar birleştirildiğinde, insan dayanıklılığının sınırlarını zorlayan bir koku ortaya çıkıyor. Bilim insanları bu karışıma espriyle “koku çorbası” adını veriyor ve bugüne kadar elde edilen en rahatsız edici karışımlardan biri olarak tanımlıyor.