Zirveye günler kala gündem netleşti! Ankara'da kritik NATO sınavı

NATO liderleri, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilecek kritik zirvede ittifakın geleceğini şekillendirecek başlıkları görüşecek. Savunma harcamalarından Ukrayna'ya desteğin geleceğine, İran geriliminden Donald Trump'ın NATO politikasına kadar birçok kritik konu liderlerin masasında olacak.

NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek zirve için bir araya gelecek. Kritik toplantıda ittifakın mevcut güvenlik sorunlarının yanı sıra önümüzdeki yıllarda izleyeceği savunma politikalarının da ele alınması bekleniyor.

Zirvenin gündeminde Avrupa ülkelerinin savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi, askeri harcamaların artırılması ve üretim kapasitesinin güçlendirilmesi gibi başlıklar bulunuyor. Rusya kaynaklı güvenlik endişeleri ile Ukrayna'ya sağlanan desteğin geleceği de toplantının önemli konuları arasında yer alacak.

İRAN GERİLİMİ ZİRVEDE GÜNDEME GELEBİLİR

İngiliz haber ajansı Reuters'a göre İran savaşı sırasında NATO müttefikleri arasında ortaya çıkan görüş ayrılıkları Ankara Zirvesi'nin atmosferini etkileyebilir.

Özellikle ABD ile bazı Avrupa ülkelerinin İran konusundaki farklı yaklaşımlarının liderler arasındaki görüşmelerde yeni tartışmalara neden olabileceği değerlendiriliyor.

TRUMP'IN NATO POLİTİKASI YAKINDAN İZLENECEK

Zirvede dikkatlerin çevrileceği isimlerin başında ABD Başkanı Donald Trump geliyor. Trump'ın geçmişte NATO'ya yönelik sert eleştirileri, ittifak içinde ABD'nin gelecekteki rolüne ilişkin tartışmaları beraberinde getirmişti.

Trump, daha önce NATO'yu "kağıttan kaplan" olarak nitelendirmiş ve ABD'nin ittifaktan ayrılması ihtimalini değerlendirdiğini söylemişti. Danimarka'ya bağlı özerk Grönland üzerinde hak iddia etmesi de müttefikler arasında diplomatik rahatsızlık yaratmıştı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin ise Avrupa ülkelerinin son dönemde artırdığı savunma yatırımlarını öne çıkararak Washington ile Avrupa başkentleri arasındaki gerilimi azaltmaya çalışması bekleniyor.

UKRAYNA'YA DESTEĞİN GELECEĞİ TARTIŞILACAK

Ankara'daki zirvenin önemli başlıklarından biri de Ukrayna'ya verilen askeri ve mali desteğin geleceği olacak.

Avrupa ülkeleri Kiev yönetimine doğrudan askeri yardımların yanı sıra Avrupa Birliği finansman mekanizmaları ve ABD üretimi silahların tedariki yoluyla destek vermeyi sürdürüyor.

Ancak savaşın uzaması, ülkelerin bütçeleri üzerindeki baskının artması ve ittifak içinde yük paylaşımına yönelik tartışmalar, mevcut desteğin uzun vadede aynı seviyede devam edip edemeyeceği konusunda soru işaretleri oluşturuyor.

SAVUNMA SANAYİSİNDE ÜRETİM SORUNU

NATO ülkelerinin savunma bütçelerini artırmasına rağmen askeri üretim kapasitesi ittifakın karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri olmaya devam ediyor.

Ankara Zirvesi sırasında milyarlarca dolarlık yeni savunma sanayi anlaşmalarının açıklanabileceği belirtilirken, mevcut üretim kapasitesinin artan talepleri karşılamakta zorlandığı ifade ediliyor.

Özellikle mühimmat, hava savunma sistemleri ve gelişmiş askeri ekipmanlarda teslimat sürelerinin yıllara ulaşması, NATO'nun askeri hazırlık kapasitesini etkileyen başlıca sorunlar arasında gösteriliyor.

ABD AVRUPA'DAN DAHA FAZLA SORUMLULUK İSTİYOR

Trump yönetiminin askeri kaynaklarını giderek daha fazla Hint-Pasifik bölgesine yönlendirmek istemesi, Avrupa'nın kendi güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi yönündeki baskıyı artırıyor.

Washington yönetimi, Avrupalı NATO üyelerinden savunma bütçelerini yükseltmelerini ve kıtanın güvenliğinde daha büyük bir rol üstlenmelerini talep ediyor.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de Avrupa'daki Amerikan askeri varlığının yeniden değerlendirileceğini açıklamış, savunma harcamalarını yeterince artırmayan ülkelerin ABD'nin bazı askeri imkanlarından daha sınırlı şekilde yararlanabileceği uyarısında bulunmuştu.

Avrupalı yetkililer ise savunma kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiğini ancak bu dönüşümün kısa sürede tamamlanamayacağını belirtiyor.

YÜZDE 5 SAVUNMA HARCAMASI HEDEFİ MASADA

Geçen yıl Lahey'de düzenlenen NATO Zirvesi'nde üye ülkeler, savunma ve güvenlikle bağlantılı harcamaların önümüzdeki 10 yıl içinde gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması konusunda anlaşmaya varmıştı.

Plan kapsamında yüzde 3,5'lik bölümün silah sistemleri, mühimmat, personel ve temel askeri kapasitelere ayrılması öngörülüyor. Kalan yüzde 1,5'lik kısmın ise savunma altyapısı ve güvenlikle bağlantılı diğer yatırımlarda kullanılması hedefleniyor.

NATO verilerine göre Avrupa ülkeleri ve Kanada'nın savunma harcamaları 2025 yılında reel olarak yaklaşık yüzde 20 arttı. Buna rağmen birçok ülkenin yeni hedeflere ulaşmakta zorlanabileceği ve yüksek savunma bütçelerinin iç politikada tartışılmaya devam edeceği değerlendiriliyor.

Ankara Zirvesi'nin alınacak kararlarla yalnızca NATO'nun kısa vadeli güvenlik politikalarını değil, ABD ile Avrupa arasındaki yük paylaşımını ve ittifakın önümüzdeki yıllardaki stratejik yönünü de belirlemesi bekleniyor.