Zihniniz sürekli dağınık mı? “Beyin sisi” olabilir!

Zaman zaman zihninizin yavaşladığını, kelimeleri bulmakta zorlandığınızı ya da okuduklarınızı anlayamadığınızı mı fark ediyorsunuz? Bu belirtiler yalnızca yorgunluk ya da yaşlanma belirtisi değil, halk arasında "beyin sisi" olarak bilinen nörobilişsel bulanıklığın işareti olabilir. Tıpta "cognitive dysfunction" olarak adlandırılan bu durum, bir hastalık olmamakla birlikte önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

KENDİNİ BÖYLE GÖSTERİYOR

Beyin sisi; dikkat dağınıklığı, kelime bulmakta güçlük, aynı cümleyi birkaç kez okumak zorunda kalma, kısa süreli hafızada zayıflama, televizyon izlerken konuyu kaçırma, konuşma esnasında cümleyi toparlayamama gibi semptomlarla ortaya çıkıyor. Eğer bu belirtiler haftada birkaç kez tekrarlanıyorsa bir uzmana başvurmak gerekiyor.

İLK ADIM: TESTLER VE GÖZLEM

Uzmanlar beyin sisi şikayetlerinde ilk olarak B12, D vitamini, demir eksikliği, tiroit (TSH), kan şekeri ve insülin direnci gibi temel tahlillerin yapılmasını öneriyor. Ayrıca uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete gibi psikolojik faktörler de değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında.

NEDENLERİ SANILDIĞINDAN FARKLI OLABİLİR

Beyin sisi genellikle yaşla ilişkilendirilse de altta yatan nedenler tedavi edilebilir:

• B12, D vitamini ve demir eksikliği

• Uyku bozuklukları

• Tiroit bezinin az çalışması (hipotiroidi)

• Depresyon ve anksiyete

• İnsülin direnci ve gizli şeker

• Menopoz ve östrojen düşüşü

• COVID-19 sonrası ortaya çıkan etkiler

Harvard Women’s Health Watch’a göre özellikle menopoz sonrası kadınlarda hormonal değişiklikler bilişsel performansı olumsuz etkileyebiliyor.

BEYİN SİSİ VE DEMANS AYNI ŞEY DEĞİL

Cleveland Clinic’e göre beyin sisi, nöronlar arası sinyal iletiminde geçici bir yavaşlamadan kaynaklanıyor. Bu durum genellikle zihinsel yorgunlukla karıştırılsa da aslında bilişsel performansta bir azalmayı ifade ediyor. Tedavi edilmediği takdirde "hafif bilişsel bozukluk" aşamasına geçerek ilerleyen yıllarda Alzheimer riskini artırabilir.

TEDAVİSİ VAR: UZMAN DESTEĞİ GEREKİYOR

Beyin sisi teşhisi için özel bir test bulunmamakla birlikte, belirtilerin şiddeti ve sıklığı sorgulanarak ilerleyen süreçte gerekirse nörolojik muayene yapılabiliyor. Uygun vitamin desteği, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde psikolojik destekle beyin sisi büyük oranda geri çevrilebiliyor.