Zayıflama iğneleriyle ilgili şaşırtan araştırma: Beyni yeniden şekillendiriyor olabilir

Diyabet ve obezite tedavisinde yaygın şekilde kullanılan GLP-1 grubu ilaçlarla ilgili araştırmalar dikkat çekici bir noktaya ulaştı. Ozempic, Wegovy, Mounjaro ve Zepbound gibi ilaçların yalnızca metabolizma ve kilo kontrolü değil, insan beyni üzerinde de güçlü etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.

Bilim insanları, başlangıçta “metabolizma mucizesi” olarak görülen bu ilaçların artık modern tıbbın en büyük plansız nörobilim deneylerinden biri haline geldiğini düşünüyor.

BEYİN TARAMALARINDA DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİM

Ozempic ve benzeri GLP-1 ilaçları üzerine yapılan yeni araştırmalarda, beynin dikkat ve uyaran yönetiminde görev alan bölgelerinde belirgin değişimler gözlemlendi.

Colorado Üniversitesi Anschutz Tıp Kampüsü’nde yürütülen bir çalışmada, GLP-1 ilacı kullanan genç kadınların beyin taramaları incelendi. Araştırmacılar, yalnızca birkaç aylık kullanımın ardından beynin “salience network” adı verilen dikkat ağı bölgesinde bağlantı artışları tespit etti.

Araştırmada yer alan Dr. Allison Shapiro, bu sonuçların kendileri için de beklenmedik olduğunu söyledi.

BAĞIMLILIK VE “YEME SESİ” ÜZERİNDE ETKİ

Araştırmaların en dikkat çeken başlıklarından biri ise bağımlılık tedavisi oldu.

ABD’deki bilim insanları, GLP-1 ilaçlarının alkol, nikotin, opioid, kumar ve tıkınırcasına yeme davranışı üzerindeki etkilerini araştırıyor. Hayvan deneylerinde bu ilaçları kullanan canlıların daha az alkol tükettiği görüldü.

Uzmanlar, ilaçların beyindeki ödül ve haz sistemlerini etkileyerek kişinin dürtülerini baskılayabileceğini düşünüyor.

Birçok kullanıcı ayrıca “food noise” yani devamlı yemek düşünme hissinin ciddi şekilde azaldığını belirtiyor. Ancak bazı kişilerde motivasyon kaybı, duygusal donukluk, hobilere ilgide azalma ve cinsel istekte düşüş gibi yan etkiler de bildiriliyor.

ALZHEIMER VE DEPRESYON İÇİN DE İNCELENİYOR

GLP-1 ilaçlarının Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıklar üzerindeki etkileri de araştırılıyor.

Şu ana kadar yapılan büyük çaplı çalışmalarda kesin sonuçlara ulaşılamasa da bazı biyolojik göstergelerde olumlu değişimler gözlemlendiği ifade ediliyor. Bilim insanları özellikle hastalığın erken evrelerinde daha etkili sonuçlar alınabileceğini düşünüyor.

Depresyon, kaygı bozukluğu ve uzun Covid sonrası oluşan “beyin sisi” için de bu ilaçların etkisini inceleyen yeni klinik çalışmalar yürütülüyor.

ERGENLER İÇİN UYARI

Uzmanlar özellikle çocuklar ve ergenler konusunda temkinli olunması gerektiğini vurguluyor.

Bilim insanları, gelişmekte olan beyinde GLP-1 ilaçlarının uzun vadeli etkilerinin henüz tam olarak bilinmediğinin altını çiziyor.

Araştırmacılar, ortaya çıkan sonuçların umut verici olduğunu ancak kesin bilimsel sonuçlara ulaşılması için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç bulunduğunu belirtiyor.