Yörüngede saatli bomba: Bilim insanları uyarıyor

Günümüzde Dünya yörüngesinde yaklaşık 13 bin faal uydu bulunduğu, bunların 8 bine yakınının ise tek bir şirket tarafından işletildiği tahmin ediliyor. Ancak asıl tehdit, bu uyduların çevresinde kontrolsüz biçimde dolaşan yaklaşık 129 milyon uzay çöpü nesnesi. Milimetrelik bir parça bile saatte on binlerce kilometre hızla hareket ettiğinde bir uyduyu işlevsiz bırakabilecek güçte olabiliyor.

KESSLER SENDROMU NEDİR?

1978 yılında NASA bilim insanları Donald Kessler ve Burton Cour-Palais tarafından ortaya atılan Kessler Sendromu teorisi, yörüngedeki bir çarpışmanın yeni enkazlar üreterek zincirleme kazalara yol açabileceğini öngörüyor. Bu “ablasyon zinciri” tetiklendiğinde, alçak dünya yörüngesinin uzun yıllar kullanılamaz hale gelmesi olası görülüyor.

CRASH CLOCK: FELAKET SAATİ

Britanya Kolombiyası ve Princeton üniversitelerinden araştırmacılar, arXiv’de yayımlanan çalışmalarında “CRASH Clock” adını verdikleri yeni bir metrik geliştirdi. Buna göre, eğer uydular kaçınma manevraları yapamaz ve tamamen kontrolsüz kalırsa, ortalama 2,8 gün içinde büyük bir çarpışma yaşanabileceği hesaplandı.

“HİÇBİR ŞEY YAPMAZSAK RİSK KAÇINILMAZ”

GMV’nin Uzay Trafiği ve Gözetim Direktörü Alberto Águeda, uydu sayısının üssel olarak arttığını ve uzaydan alınan hizmetlerin çoğaldıkça riskin de büyüdüğünü belirtiyor. Águeda’ya göre, uydular izlenmez ve müdahale edilmezse, her birkaç günde bir yıkıcı bir çarpışma yaşanması olası.

ROBOTİK KOLLARLA TEMİZLİK UMUDU

Öte yandan umut verici gelişmeler de var. Uzay ajansları ve özel şirketler, aktif uydular ile uzay çöplerini sürekli izleyerek çarpışma ihtimali doğduğunda manevra yaptırıyor. Ayrıca robotik kollar yardımıyla uzay çöplerini toplayıp Dünya’ya geri getirmeyi hedefleyen projeler, yörüngedeki tehlikeli enkaz miktarını azaltmayı amaçlıyor.