Yeni araştırma alarm verdi: Beyinde mikroplastik birikimi artıyor

New Mexico Üniversitesi'nden sağlık bilimcisi Alexander Nihart ve ekibi, 2016 ile 2024 yılları arasında yapılan otopsilerde, 52 kişinin beyin, böbrek ve karaciğer dokularında mikroplastik bulgularına rastladı. Her örnekte mikroplastik tespit edilirken, beyin dokularındaki plastik konsantrasyonunun 30 kat daha yüksek olduğu belirlendi.

Araştırmacılar, çevresel plastik kirliliğinin artışıyla paralel olarak, mikroplastiklerin zamanla insan vücudunda biriktiğine dikkat çekiyor. 1997-2013 yılları arasındaki beyin örnekleriyle karşılaştırıldığında, mikroplastik yoğunluğunda belirgin bir artış olduğu gözlendi.

Bu bulgu özellikle şaşırtıcı çünkü karaciğer ve böbrekler vücuttaki atıkları filtreleyen organlar iken, beyin, kan-beyin bariyeri sayesinde yabancı maddelere karşı korunaklıdır. Ancak, mikroplastiklerin bu bariyeri aşarak beyin dokusunda birikmeye devam ettiği tespit edildi.

Ayrıca, demans teşhisi konmuş bireylerin beyin dokularında daha fazla mikroplastik bulunduğu belirlendi. Bilim insanları, beyin dokusundaki dejenerasyon ve kan-beyin bariyerindeki bozulmaların, mikroplastik birikimini artırabileceğini düşünüyor. Ancak bu birikimin doğrudan sağlık riski oluşturup oluşturmadığı hala netleşmiş değil.

Mikroplastiklerin uzun vadeli etkileri konusunda kesin bir bilgi bulunmasa da, önceki araştırmalar, plasentadaki mikroplastiklerin erken doğum riskini artırabileceğini ve farelerde beyin damarlarını tıkayarak nörolojik problemlere yol açabileceğini ortaya koymuştu. Ayrıca plastiklerdeki katkı maddelerinin bazı ölümcül hastalıklarla ilişkili olabileceği belirtiliyor.

Araştırmacılar, plastik üretiminin hızla arttığını ve bunun insan vücudundaki mikroplastik yükünü de artırabileceğini vurguluyor. 1950-2019 yılları arasında 9 milyar metrik ton plastik üretildi ve bu plastikler, mikro ve nano ölçekte kirliliğe dönüşerek okyanuslardan insan dışkısına kadar her yerde tespit ediliyor.

Exeter Üniversitesi'nden Adam Hanieh, plastiklerin petrokimya ürünleri olduğunu ve petrol ile gaz sektöründen türediğini hatırlatarak, 2040 yılına kadar plastik üretiminin küresel petrol talebindeki net büyümenin %95'ini oluşturabileceğini belirtti.