YEMEN, KOMŞULARININ DESTEĞİNE İHTİYAÇ DUYUYOR !

YEMEN, KOMŞULARININ DESTEĞİNE İHTİYAÇ DUYUYOR !

Yemen, komşularının desteğine ihtiyaç duyuyor ! Bu yardımlar milyonlarca acı çeken insanı yakından ilgilendiriyor.

ANALİZ - Uzun çatışma süresinin ardından, Birleşmiş Milletler desteği ile sağlanan ateşkesin sona ermesinin üzerinden 2 ay geçmesine rağmen yeni bir anlaşma yapılamadı.  Barış ortamını kalıcı kılmak için ateşkesi uzatacak pek çok girişimde bulunuldu ama Husiler'in yeni bir anlaşmaya yanaşmaması yüzünden her an yeni çatışmalar ortaya çıkabilir.

Ülke'de sekiz yıldır devam ve büyük insani krizlere neden olan iç savaşta, Yemen Hükümeti ile hükümete karşı darbe gerçekleştiren İran destekli Husi grubu arasında şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

Sona eren ateş anlaşmasının devreye girmesi için büyük çaba gösteren BM'nin önerisi, 2022'nin Nisan ayında yürürlüğe giren ve iki kez yenilenen ateşkes antlaşmasının genişletilmesini, Sanaa Uluslararası Havalimanı'na karşılıklu uçuşlara açılması, Hudeyde limanına akaryakıt sevkiyatının kolaylaştırılmasını ve memur maaşların ödenmesini öngörüyordu. Anlaşma ayrıca, Husiler tarafından kontrol edilen bölgelerde çalışanların, liman gelirleri tahsis edilmek şartıyla Hodeidah memurlarının da maaşlarının ödenmesi öngürülüyordur. Ayrıca Husiler tarafından sekiz yıldır kuşatma altında tutulan Taiz kentine giden ana yolların açılması da ateşkes antlaşmasının maddeleri arasında yer alıyordu. 

Ateşkes anlaşmasının yenilenmesi, Husilerin müzakereleri zorlaştıran 'BM'nin Husi savaşçıların maaşlarını ödemesi' şartı yüzünden yenilenemedi. Oysa, Yemen'deki siyasi aktörler, Arap ülkeleri ve uluslararası kamuoyu, 8 yıldır acı çeken Yemen halkının kaderini değiştirecek olan ateşkes antlaşmasının uzatmak için büyük bir çaba sarf etti.

Yemenli gazeteci Salah bin Laghbar, en önemli destekçisinin BAE olduğu Arap koalisyonunun ve diğer Arap ülkelerinin Yemen'de adil ve kapsamlı ve sürdürülebilir bir barışın sağlanması için büyük çaba sarf edildiğini söylüyor. Bin Laghbar'a göre ülkede barış sağlanması için çaba sağlayanlardan birisi olan Abu Dabi, Yemen'de siyasi bir çözüme desteğini defalarca teyit ederek uluslararası kamuoyunu, ülkede huzur, güvenlik ve istikrarı yeniden tesis etmek için kapsamlı bir ateşkes ve barış antlaşmasına yanaşması için Husi grubuna baskı yapmaya çağırdı. 

Yemen'deki Rus büyükelçiliği Twitter hesabından, büyükelçiliğin Maslahatgüzarı Dr. Yevgeny Kudrov, Yemen'deki durumu BAE'nin Yemen büyükelçisi Muhammed Al-Zaabi ile görüştüğünü açıkladı. Yetkili, iki tarafın gerilimin tırmanmasını önlemek için Yemen'de ihtilaflı taraflar arasında diyaloğu sürdürmenin gerekliliğini vurguladıklarını da sözlerine ekledi.

Yemen'de çalışan yardım kuruluşları, ateşkes nedeniyle insani durumun belirgin bir şekilde düzeldiğini, Husilerin ateşkes şartlarını yenilemeyi ve uzatmayı reddetmesinin ardından da bölge sakinlerinin ülkedeki durumun yeniden kötüye gideceği korkusunu  yaşadıklarının söyledi.

Yardım kuruluşları, Yemen hükümetinin kontrolündeki bölgelerdeki bulunan vilayetlerin, Husilerin kontrolündeki vilayetlere göre daha büyük bir iyileşmeye tanık olduğunu belirtti. Uluslararası yardım kuruluşları daha önce, ülkedeki insani durumun kötüleşmesinden Husileri sorumlu tutmuş, İran destekli grubun yardım kuruluşlarının hareketlerine ve yardımları ihtiyaç sahiplerine ulaştırmasına engeller koyduğunu belirtmişti. Aynı kaynaklara göre Yemen hükümeti, yardım kuruluşların ihtiyaç sahibi ailelere ulaşılması için her türlü kolaylığı sağladığını, Emirlik Kızılayı da dahil olmak üzere tüm yabancı yardım kuruluşlarının ülkeye yardım sağlamaya devam ettiğini söyledi.  Emirlik Kızılayı, yıl boyunca Yemen hükümeti tarafından kontrol edilen çeşitli vilayetlerdeki muhtaç ailelere yüz binlerce gıda kolisini içeren yardım dağıttı.

Ülkeye yapılan yardımların analiz raporlarına göre, BAE Yardım Otoritesinin Yemen'in yalnızca Şabva vilayetinde elli binden fazla gıda kolisi dağıttığını ve bu yıl içinde 252 binden fazla Yemen vatandaşının bu yardımlardan faydalandığını ortaya koyuyor. Bu yardımlar BAE'nin bu yıl uygulamaya başladığı bir dizi projenin parçasıydı. Gazeteci Bin Laghbar, Yemen valiliklerine yeniden hayat vermek amacıyla yapılan Emirlik projelerinin uzun vadeli bir kalkınma projesinin parçası olduğunu söyledi. Bu projeler arasında, Al-Mokha Uluslararası Havalimanı'nın inşası, Hadramout vilayetinde 50 bin kişinin yararlandığı 15 su projesi ve Abyan Vilayetinde tarım sektörünü canlandıracak, tarımsal üretimi ve ihracatı artıracak olan 100 milyon dolarlık Hassan Barajı projesinin inşaatı yer alıyor. Bunlara ek olarak Aralık ayının başlarında Yemen hükümeti, sürekli elektrik kesintilerinden muzdarip olan başkent Aden'e toplam 120 megavat kapasiteli bir güneş enerjisi santrali kurmak için BAE ile ortak bir anlaşma imzaladığını da duyurdu. Resmi Yemen Haber Ajansı, projenin elektrik üretim maliyetini ve elektrik santralleri için yakıt ihtiyacını azaltmak için enerji sağlayacağını duyurdu.

Bunların dışında, Resmi makamlar, Yemen'in başkenti Aden'de su ve sanitasyon ihtiyacı için sahalardaki su kaynaklarını geliştirmek, iyileştirmek, iletim şebekelerini modernize etmek, kanalizasyon şebekelerini ve arıtma tesislerini rehabilite etmek için 10 kalkınma projesi daha olduğunu duyurdu

Geçtiğimiz Nisan ayında BAE, ülkedeki kötüleşen durum nedeniyle değer kaybeden Yemen riyali için 1 milyar dolarlık hibe de açıklamıştı. Yemen hükümet de, Birleşik Arap Emirlikleri'nden Yemen Merkez Bankası hesabına 1 Milyar 150 milyondan fazla Emirlik dirhemi geldiğini duyurdu.

Bin Laghbar, bu hayati projelerin vilayetlerde yaşam kalitesini artırdığını belirterek, Suudi-BAE desteği ile Yemen riyalinin daha fazla değer kaybetmesini engellediğini belirtti.

Yemenli ekonomi uzmanları, Yemen ekonomisinin savaştan etkilenen en yıkıcı sektörler arasında yer aldığını ve savaşın sona ermesinden yıllar sonra bile düzelmeyeceğini söylüyor.