Yaşlılık Sürecinde Aktiflik Durumumuz: TÜİK Türkiye'nin Puanını Açıkladı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait 'Aktif Yaşlanma Endeksi'ni ilk kez yayımladı. Endeks, Türkiye’nin nüfus projeksiyonlarındaki değişiklikleri ve demografik dönüşümü gözler önüne seriyor. Çocuk ve genç nüfus oranı hızla düşerken, yaşlı nüfus oranı giderek artıyor. TÜİK'in verilerine göre, Türkiye son 10 yılda doğurganlık hızındaki ciddi azalma ve sağlık alanındaki gelişmelerin etkisiyle 'çok yaşlı ülkeler' kategorisine girmiştir. Bu süreç, yaşam süresinin uzaması ve yaşlı nüfus oranının artmasıyla paralel ilerliyor.

Endeks, yaşlı bireylerin istihdama katılımı, toplumsal katılımı, bağımsız ve sağlıklı bir yaşam sürebilmelerini, ayrıca aktif yaşlanma için gerekli kapasite ve ortamları ölçüyor. Türkiye'deki 65 yaş ve üzerindeki yaşlı nüfus 2024 itibarıyla 9 milyon 112 bin 298 kişiye ulaşırken, bu oran 2019'dan bu yana yüzde 20,7 artış gösterdi. 2030’da yaşlı nüfusun toplam nüfusun yüzde 13,5’ini oluşturması bekleniyor.

Endeksin yüksekliği, yaşlıların daha etkin bir yaşlılık dönemi geçirdiğine işaret ederken, Türkiye'nin AYE değeri 2023’te 28,7’den 2024’te 29,7’ye yükseldi. Bu yıl istihdam bileşeni 27,6’ya, topluma katılım 12,5’e, bağımsız sağlıklı yaşam 65’e geriledi. Ayrıca aktif yaşlanma için kapasite ve ortam bileşeni 46,1 oldu.

Avrupa Birliği ülkeleriyle kıyaslandığında, Türkiye'nin genel endeksi AB ortalamasının altında kalıyor. İsveç, Hollanda ve Danimarka gibi ülkeler yüksek endeks değerlerine sahipken, Türkiye'nin erkeklerdeki değeri 34,5, kadınlarda ise 25,3 olarak kaydedildi.

Türkiye’nin en yüksek AYE değerine sahip bölgesi Doğu Karadeniz, en düşük değeri ise Güneydoğu Anadolu bölgesi oldu. Cinsiyetler arasındaki farkın en fazla olduğu bölge ise Ortadoğu Anadolu Bölgesi olarak belirlendi.