Mezardan çıkan şişe 2 bin yıllık sırrı çözdü: İçindeki sıvı şaşırttı

Çin'de gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan bronz bir şişe, yaklaşık 2 bin yıl önce kullanılan üretim tekniklerine ilişkin önemli bilgiler sundu. Guyuan kentinin Yuanzhou ilçesinin güneybatısındaki Shanjiabao mezarlığında bulunan şişenin içerisinde binlerce yıldır korunan bir sıvı olduğu belirlendi.

Savaşan Devletler Dönemi'ne (MÖ 475-221) tarihlendirilen mezarlık, dönemin Qin Çin Seddi'ne yaklaşık 2 kilometre mesafede bulunuyor. Bölgede gerçekleştirilen kazılarda toplam 183 mezar açılırken bunlardan 179'unun Qin dönemine ait olduğu tespit edildi.

ŞİŞEDEN 3,7 LİTRE SIVI ÇIKTI

Mezarlığın kuzeyindeki M39 numaralı mezarda bulunan sarımsak biçimli ağıza sahip bronz şişe, araştırmacıların dikkatini çekti. İncelemelerde kabın iç kısmının tekstille, dış yüzeyinin ise organik maddeler içeren özel bir macunla kaplandığı belirlendi.

Şişenin kapağında kullanılan çok katmanlı yapının içeriği dış etkenlerden koruduğu ve sıvının binlerce yıl boyunca büyük ölçüde bozulmadan kalmasını sağladığı değerlendirildi.

Kap açıldığında içerisinden yaklaşık 3 bin 740 mililitre, berrak, kokusuz ve açık mavi-yeşil renkte sıvı çıktı. Şişenin içerisinde az miktarda tortuya da rastlandı.

Araştırmacılar gizemli sıvının ne olduğunu belirleyebilmek için kızılötesi spektroskopi dahil farklı bilimsel yöntemlere başvurdu. Nişasta taneleri, bitki kalıntıları ve maya mikrofosilleri de ayrıntılı şekilde incelendi.

DARI, BUĞDAY VE ARPA KULLANILMIŞ

Analizlerin sonucunda sıvının üretiminde darı, buğday ve arpa gibi tahılların kullanıldığına ilişkin izler tespit edildi. Organik asitler, aroma bileşikleri ve maya kalıntıları ise şişedeki sıvının tahıl temelli fermente bir içecek olduğunu gösterdi.

Keşfin yalnızca dönemin beslenme kültürünü değil, ekonomik ve tarımsal yapısını anlamak açısından da önemli olduğu belirtiliyor. Tahıldan alkollü içecek üretiminin belirli miktarda ürün fazlası gerektirmesi nedeniyle bulgunun, Qin toplumundaki tarımsal üretimin ulaştığı seviyeye ilişkin önemli ipuçları taşıdığı değerlendiriliyor.

2 BİN YIL ÖNCE GELİŞMİŞ FERMANTASYON TEKNİĞİ

Araştırmacılar, Qin topluluklarının içeceğin üretiminde “qu” adı verilen geleneksel fermantasyon başlatıcısından yararlandığını da tespit etti. Bu yöntem, tahılların şekere dönüşümüyle fermantasyon sürecinin birlikte gerçekleşmesini sağlıyordu.

Elde edilen bulgular, Savaşan Devletler Dönemi'nde Çin'in kuzeybatısında yaşayan toplulukların tahıl bazlı alkollü içecek üretiminde gelişmiş yöntemler kullandığını ortaya koydu.

Uzmanlar, Shanjiabao mezarlığında bulunan sıvının Çin'de Savaşan Devletler Dönemi'nden günümüze ulaşan en iyi korunmuş sıvı alkollü içecek örneklerinden biri olduğunu değerlendiriyor.

Keşfin, antik Çin'deki fermantasyon geleneğinin geçmişini aydınlatmasının yanı sıra dönemin tarımsal üretimi, beslenme alışkanlıkları ve zanaat teknolojilerinin gelişimine ilişkin önemli bilgiler sunduğu belirtiliyor.