Çölün altında milyon yıllık dev su rezervi bulundu: Tükenme riski var!

Dünyanın en kurak bölgelerinden biri olan Sahra Çölü’nün kilometrelerce altında, Kuzey Afrika’nın geçmiş iklim dönemlerinden miras kalan büyük bir yeraltı suyu rezervi bulunduğu ortaya çıktı.

Bilim insanları, bu yeraltı sularının bazılarının yaklaşık 1 milyon yıllık olduğunu belirlerken, kaynağın sınırsız olmadığına dikkat çekti. Uzmanlara göre kontrolsüz su kullanımı, milyonlarca yılda oluşan bu rezervlerin tükenmesine yol açabilir.

TEK PARÇA DEV BİR SU KÜTLESİ DEĞİL

İngiliz Jeolojik Araştırma Kurumu’ndan Alan MacDonald liderliğinde gerçekleştirilen araştırmaya göre, Afrika kıtasının altında yaklaşık 660 bin kilometreküp yeraltı suyu bulunuyor.

En büyük rezervlerin ise Libya, Cezayir, Mısır ve Sudan topraklarının altındaki tortul akiferlerde yer aldığı belirtildi.

Uzmanlar, bu suyun tek bir dev yeraltı okyanusu şeklinde bulunmadığını, kumtaşı kayalarının içindeki mikroskobik boşluklarda tıpkı suyu emmiş bir sünger gibi depolandığını ifade etti.

NÜBYE AKİFERİ DÜNYANIN EN BÜYÜKLERİNDEN BİRİ

Bölgedeki en önemli su kaynaklarından biri, Çad, Mısır, Libya ve Sudan sınırlarının altına yayılan Nübye Kumtaşı Akifer Sistemi olarak gösteriliyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı verilerine göre bu sistem, dünyanın bilinen en büyük fosil su akiferlerinden biri olma özelliğini taşıyor.

MİLYONLARCA YIL ÖNCESİNDEN KALAN SU

Bilim insanları, Kuzey Afrika’daki bu dev rezervlerin geçmişte yaşanan daha yağışlı iklim dönemlerinde oluştuğunu belirtiyor.

Uydu radar çalışmaları sonucunda, Moritanya kıyılarında yaklaşık 520 kilometre uzunluğunda gömülü bir nehir yatağı tespit edildi. Araştırmacılar, bölgenin son Afrika Nemli Dönemi’nin 14 bin 700 ile 5 bin 500 yıl önce yaşandığını aktardı.

Yapılan analizler, Nübye Akiferi’ndeki bazı suların 20 bin ila 49 bin yıllık olduğunu ortaya koyarken, Mısır’ın Batı Çölü’nde bulunan en derin yeraltı sularının yaklaşık 1 milyon yıldır yer altında kaldığı belirlendi.

YENİLENMESİ MÜMKÜN OLMAYAN KAYNAK TEHLİKEDE

Uzmanlar, Sahra Çölü’nün günümüzde aldığı yağış miktarının kullanılan yeraltı suyunu yeniden doldurmaya yeterli olmadığını vurguluyor.

Bu nedenle fosil yeraltı suyunun tüketilmesi, yenilenmesi çok uzun zaman alan bir kaynağın kullanılması anlamına geliyor. Aşırı su çekiminin kuyuların kurumasına, maliyetlerin yükselmesine ve tatlı su kaynaklarına tuzlu su karışmasına neden olabileceği belirtiliyor.

Bu riskler nedeniyle Çad, Mısır, Libya ve Sudan, ortak yeraltı su kaynaklarının daha sürdürülebilir şekilde kullanılabilmesi için iş birliği yürütüyor.