2030’da Haritadan Silineceği İddia Edilen 3 Ada Ülkesi! Sular Yükseliyor!

Sosyal medyada zaman zaman “2030’da haritadan silinecek ülkeler” başlığıyla çeşitli listeler gündeme geliyor. Ancak bilimsel araştırmalar, Tuvalu, Kiribati ve Maldivler’in 2030 yılında tamamen sular altında kalacağını veya haritadan silineceğini ortaya koymuyor. Buna karşın üç ülke de düşük rakımları ve coğrafi özellikleri nedeniyle iklim değişikliğinin uzun vadeli etkilerine karşı son derece hassas bölgeler arasında yer alıyor.

Deniz seviyesindeki yükseliş, kıyı taşkınları, erozyon, aşırı hava olayları ve tatlı su kaynaklarının zarar görmesi, bu ada ülkelerinin geleceği açısından önemli riskler oluşturuyor.

TUVALU’DA DENİZ SEVİYESİ VE TAŞKIN RİSKİ ARTIYOR

Pasifik Okyanusu’nda bulunan Tuvalu, dokuz atol ve 100’den fazla küçük adadan oluşuyor. Ülkenin en önemli sorunlarından biri, kara parçalarının büyük bölümünün deniz seviyesine oldukça yakın olması.

2018 yılında Nature Communications dergisinde yayımlanan bir araştırmada Tuvalu’daki 101 adanın 1971-2014 yılları arasındaki değişimi incelendi. Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri, adaların toplam kara alanının bu dönemde küçülmemesi oldu. Aksine toplam kara alanının yüzde 2,9 oranında arttığı belirlendi.

Bu sonuç, “adalar kısa süre içinde tamamen yok olacak” şeklindeki basit anlatımların bilimsel tabloyu tam olarak yansıtmadığını ortaya koyuyor.

Ancak bu durum Tuvalu’nun iklim değişikliğinden etkilenmediği anlamına gelmiyor. NASA’nın değerlendirmelerine göre deniz seviyesindeki yükseliş, gelgitler ve fırtınalarla birleşerek ülkede kıyı taşkınlarının daha sık ve daha şiddetli yaşanmasına yol açabilir. NASA ayrıca Tuvalu’da deniz seviyesinin son 30 yılda yaklaşık 15 santimetre yükseldiğini ve yükselişin gelecekte de devam edeceğini belirtiyor.

KİRİBATİ’DE 2050’YE KADAR 30 SANTİMETREYE VARAN ARTIŞ

Yaklaşık 33 ada ve adacık grubundan oluşan Kiribati de deniz seviyesindeki değişimlere karşı son derece hassas ülkeler arasında bulunuyor.

NASA’nın 2024 tarihli analizine göre Kiribati’de deniz seviyesinin 2050 yılına kadar yaklaşık 15 ila 30 santimetre daha yükselmesi bekleniyor. Yüzyılın sonuna doğru ise yükselişin gelecekteki sera gazı emisyonlarına bağlı olarak yaklaşık 50 santimetreden 1 metreyi aşan seviyelere ulaşabileceği öngörülüyor.

Deniz seviyesindeki bu değişim yalnızca kıyıların daralması anlamına gelmiyor. Daha sık ve şiddetli taşkınlar, tuzlu suyun içme suyu kaynaklarına karışması ve altyapının zarar görmesi de ülke halkı açısından ciddi sorunlara dönüşebiliyor.

NASA’nın analizine göre bugün yılda beşten az yüksek gelgit taşkını yaşayan bazı Kiribati bölgelerinde, 2050’li yıllarda yıllık ortalama taşkın günlerinin 65’e çıkması bekleniyor.

MALDİVLER’DE EN YÜKSEK NOKTA YAKLAŞIK 2,5 METRE

Hint Okyanusu’ndaki Maldivler de dünyanın en alçak ülkelerinden biri olarak iklim değişikliğine karşı ciddi risklerle karşı karşıya.

Birleşmiş Milletler’in Maldivler’deki özel raportörünün 2024 tarihli açıklamasına göre ülkenin en yüksek doğal noktasının yüksekliği yalnızca yaklaşık 2,5 metre. Bu nedenle deniz seviyesindeki yükseliş, kıyı erozyonu ve aşırı hava olayları Maldivler açısından önemli tehditler oluşturuyor.

Deniz suyunun tatlı su kaynaklarına karışması da ülkenin karşı karşıya olduğu riskleri artırıyor. Maldivler gibi düşük rakımlı ada ülkelerinde deniz seviyesindeki yükselişin yanı sıra dalga ve fırtınaların etkisinin artması, kıyı bölgelerindeki yaşam koşullarını daha da zorlaştırabiliyor.

2030’DA GERÇEKTEN HARİTADAN SİLİNECEKLER Mİ?

Mevcut bilimsel veriler, Tuvalu, Kiribati ve Maldivler’in 2030 yılında tamamen sular altında kalacağını göstermiyor. Bilimsel projeksiyonlar daha çok deniz seviyesinin yükselmesiyle birlikte taşkınların ve kıyı risklerinin artacağına işaret ediyor.

IPCC’nin deniz seviyesi projeksiyonları da farklı iklim senaryolarına göre yükselişin yüzyıl boyunca devam edeceğini ortaya koyuyor. Bu nedenle konu yalnızca adaların fiziksel olarak tamamen su altında kalması değil, bazı bölgelerin daha sık taşkın yaşaması, içme suyu kaynaklarının zarar görmesi ve yaşam için gerekli altyapının giderek daha fazla risk altına girmesiyle ilgili.

Tuvalu için yapılan güncel çalışmalar da iklim değişikliğinin etkilerinin önümüzdeki yıllarda belirginleşeceğini gösteriyor. 2024 tarihli bir araştırmada, mevcut koşullarda bile Tuvalu topraklarının önemli bölümünün dönemsel taşkınlardan etkilendiği, deniz seviyesindeki yükselişle birlikte taşkınların sıklığı ve şiddetinin daha da artacağı belirtildi.

Dolayısıyla “2030’da haritadan silinecekler” ifadesi bilimsel bir kesinlik taşımıyor. Asıl risk, bu ülkelerin yaşanabilir toprak, temiz içme suyu ve altyapı bakımından giderek daha büyük bir iklim baskısıyla karşı karşıya kalması.