13 Kasım 2026'da dünyanın sonu mu gelecek? 66 yıl önce hesaplanan tarih yaklaşıyor

Dünyanın sonuna ilişkin iddialar arasında 66 yıl önce yayımlanan bir bilimsel araştırma yeniden gündeme geldi. New York Post'un 30 Ekim tarihli haberinde ele alınan çalışma, dünya nüfusunun geçmişteki artış eğiliminin değişmeden sürmesi halinde 13 Kasım 2026 tarihini işaret ediyordu.

Avusturya kökenli Amerikalı fizikçi Heinz von Foerster ve çalışma arkadaşlarının hazırladığı araştırmada, dini kehanetler veya astronomik olaylar değil, nüfus artışına ilişkin matematiksel hesaplamalar esas alındı. Ancak araştırmanın ortaya koyduğu tarih, dünyanın gerçekten sona ereceği anlamına gelmiyor.

1960 YILINDA 13 KASIM 2026 TARİHİNİ HESAPLADILAR

Illinois Üniversitesi'nde görev yapan Heinz von Foerster, araştırmacılar Patricia M. Mora ve Lawrence W. Amiot ile birlikte dünya nüfusunun tarihsel gelişimini inceledi.

4 Kasım 1960'ta Science dergisinde yayımlanan araştırmaya "Kıyamet Günü: Cuma, 13 Kasım 2026" başlığı verildi. Yaklaşık 2 bin yıllık nüfus verilerinden hareket eden araştırmacılar, insan nüfusunun gelecekteki seyrini matematiksel bir modelle hesaplamaya çalıştı.

Model, geçmişte gözlenen hızlanan nüfus artışının aynı şekilde devam etmesi halinde insan sayısının 13 Kasım 2026'da teorik olarak sonsuza yaklaşacağını ortaya koyuyordu.

Araştırmacıların amacı, bu sonucu gerçek bir kıyamet tarihi olarak duyurmak değil, kontrolsüz nüfus artışının yaratabileceği sorunlara dikkat çekmekti.

"İNSANLAR AÇLIKTAN DEĞİL, SIKIŞARAK ÖLECEK"

Araştırmanın en çarpıcı değerlendirmelerinden biri, gelecekteki olası nüfus yoğunluğuna ilişkindi. Von Foerster ve çalışma arkadaşları, teknolojik gelişmelerin gıda üretimini artırabileceğini, ancak bunun nüfus artışından kaynaklanan bütün sorunları çözmeye yetmeyebileceğini düşünüyordu.

Araştırmacılara göre asıl tehlike, insan sayısının yaşam alanlarını dolduracak ölçüde artmasıydı. Bu nedenle gelecek kuşakların açlıktan değil, aşırı nüfus yoğunluğu nedeniyle sıkışarak ölebileceği yönünde çarpıcı bir ifade kullandılar.

Bu yaklaşım, 1960'lı yıllarda dünya nüfusunun hızla artmasına ilişkin kaygıların yoğunlaştığı dönemin tartışmalarından biriydi.

NÜFUS ARTIŞI BEKLENEN ŞEKİLDE SÜRMEDİ

Araştırmanın temel varsayımı, geçmişte gözlenen nüfus artış eğiliminin gelecekte de devam edeceğiydi. Ancak sonraki yıllarda doğum oranlarının düşmesi ve nüfus artış hızının yavaşlaması, modelin dayandığı varsayımları değiştirdi.

Kadınların eğitim ve çalışma hayatına katılımının artması, kentleşme ve doğum kontrol yöntemlerinin yaygınlaşması gibi gelişmeler doğurganlık oranlarını etkiledi. Böylece dünya nüfusunun büyüme dinamikleri 1960 yılında kullanılan modelden farklı bir seyir izledi.

BM'NİN NÜFUS PROJEKSİYONU NE DİYOR?

Birleşmiş Milletlerin nüfus projeksiyonları, 1960'taki matematiksel senaryodan farklı bir tablo ortaya koyuyor. Dünya nüfusu 2026 yılında yaklaşık 8,3 milyar seviyesinde bulunuyor.

BM'nin Dünya Nüfus Beklentileri raporuna göre küresel nüfusun 2080'li yılların ortasında yaklaşık 10,3 milyara ulaşarak zirve yapması, ardından yavaş biçimde azalmaya başlaması bekleniyor.

Bu projeksiyon, nüfusun geçmişteki hızlanan artış eğilimini sonsuza kadar sürdüreceği varsayımının günümüzde geçerli olmadığını gösteriyor.

BUGÜNÜN ENDİŞESİ NÜFUS ARTIŞINDAN ÇOK YAŞLANMA

1960'lı yıllarda aşırı nüfus artışı önemli bir küresel kaygı olarak görülürken, günümüzde birçok ülkede düşük doğurganlık ve nüfusun yaşlanması öne çıkan sorunlar arasında yer alıyor.

Japonya, Güney Kore ve Avrupa'nın birçok ülkesinde doğum oranlarının düşmesi; çalışan nüfusun azalması ve sosyal güvenlik sistemlerinin geleceği konusunda tartışmalara neden oluyor.

Yaşlanan nüfusun emeklilik ve sağlık harcamaları üzerindeki etkileri de ülkelerin uzun vadeli ekonomi ve sosyal politika gündeminde yer alıyor.

13 KASIM 2026'DA NE OLACAK?

1960 yılında geliştirilen modelde 13 Kasım 2026 tarihinin ortaya çıkması, o gün dünyanın sonunun geleceğine ilişkin bilimsel bir öngörü anlamına gelmiyor. Bu tarih, geçmişteki nüfus artış eğiliminin hiçbir değişiklik olmadan sürmesi halinde modelin ulaştığı teorik sonucu temsil ediyor.

Dolayısıyla 13 Kasım'da küresel bir felaket yaşanacağına ilişkin araştırmanın ortaya koyduğu bilimsel bir kanıt bulunmuyor. Çalışma, nüfus artışına ilişkin belirli varsayımlara dayanan matematiksel bir model olarak değerlendiriliyor.