10 yaşında zeka yaşı 22 çıktı! Dünyanın en zeki kadını Marilyn vos Savant'ın hikayesi!

10 yaşında zeka yaşı 22 çıktı! Dünyanın en zeki kadını Marilyn vos Savant'ın hikayesi!

Henüz 10 yaşındayken girdiği zeka testinde 22 yaş 10 aylık bir insanın zihinsel seviyesine ulaştığı belirlenen Marilyn vos Savant, 228 IQ puanıyla yıllarca dünyanın en zeki insanlarından biri olarak anıldı. Guinness Dünya Rekorları'na giren Savant'ın hayatı kadar, verdiği bir matematik yanıtı da büyük tartışma yarattı, işte detaylar...

Marilyn vos Savant, 11 Ağustos 1946 tarihinde Missouri eyaletinin St. Louis şehrinde, Marilyn Mach adıyla dünyaya geldi. Ailesinin kökleri Almanya ve İtalya'ya uzanıyordu. Savant soyadı ise aile geçmişinden geliyordu. Anne tarafından büyükanne ve büyükbabasının soyadlarında bulunan bu kelime, İngilizcede "bilgin" anlamına geliyor.

10 YAŞINDAKİ TESTTE 228 IQ PUANI ALDI

Marilyn vos Savant'ın adını dünya çapında duyurmasını sağlayan gelişme, Eylül 1956'da girdiği Stanford-Binet zeka testi oldu. Kendi anlatımına göre o sırada 10 yaşında olan Savant'ın zihinsel yaşı 22 yıl 10 ay olarak ölçüldü.

O dönemde kullanılan hesaplama yönteminde zihinsel yaş, kişinin gerçek yaşına bölünüyor ve sonuç 100 ile çarpılıyordu. Bu işlem sonucunda Savant'ın IQ puanı 228 olarak hesaplandı. Böylece henüz çocuk yaşta olmasına rağmen yetişkinlerin zihinsel düzeyinde performans gösterdiği öne çıktı.

GUINNESS REKORLAR KİTABI KATEGORİYİ KALDIRDI

Marilyn vos Savant, 1980'li yılların ikinci yarısında Guinness Dünya Rekorları'nın "En Yüksek IQ" kategorisinde listelendi. 1988 yılında Guinness Onur Listesi'ne de alınan Savant'ın rekoru uzun süre gündemde kaldı.

Ancak Guinness, 1990 yılında "En Yüksek IQ" kategorisini tamamen kaldırdı. Bu kararın gerekçesi, zeka testlerinin en uç puanlarda tek bir kişiyi kesin biçimde rekor sahibi ilan edebilecek kadar güvenilir bulunmamasıydı. Böylece IQ alanında resmî bir rekortmen belirleme uygulaması sona erdi.

228 IQ PUANI UZMANLAR ARASINDA TARTIŞMA YARATTI

Savant'ın 228 puanlık sonucu, yıllar boyunca uzmanların da tartıştığı konulardan biri oldu. Psikolog Andrew Colman gibi bazı uzmanlar, zihinsel yaş üzerinden yapılan eski hesaplamanın özellikle uç puanları olduğundan yüksek gösterebildiğini savundu.

Savant'ın 1980'li yıllarda katıldığı Mega Test'te aldığı puan ise 186 olarak açıklandı. Ancak bu testin hazırlanışı ve puanlama yöntemi de eleştirilere konu oldu. Dolayısıyla 228 ve 186 puanları farklı ölçüm sistemlerine dayandığından doğrudan karşılaştırılamıyor.

BİR KEÇİ VE ARABA SORUSUYLA BÜYÜK TARTIŞMA BAŞLATTI

Marilyn vos Savant'ın dünya çapında tanınmasını sağlayan olaylardan biri de Parade dergisindeki "Ask Marilyn" adlı köşesi oldu. Guinness kaydının dikkat çekmesinin ardından dergi, 1986 yılında okurların sorularını yanıtlaması için Savant'a özel bir köşe ayırdı.

9 Eylül 1990 tarihinde bir okur, üç kapılı bir yarışma senaryosunu gündeme getirdi. Kapılardan birinin arkasında araba, diğer ikisinin arkasında ise keçi bulunuyordu. Yarışmacı bir kapı seçtikten sonra arabanın hangi kapının arkasında olduğunu bilen sunucu, kalan kapılardan birini açarak keçiyi gösteriyordu. Yarışmacıya daha sonra ilk seçimini değiştirme fırsatı veriliyordu.

Savant, yarışmacının kapısını değiştirmesi gerektiğini söyledi. İlk seçimin arabayı bulma ihtimalinin 1/3 olduğunu, diğer iki kapının toplamında ise 2/3 olasılık bulunduğunu belirtti. Sunucunun keçinin bulunduğu kapıyı bilerek açması nedeniyle, açılmayan diğer kapıyı seçmenin kazanma ihtimalini artırdığını açıkladı.

YAKLAŞIK 10 BİN MEKTUP ALDI

Savant'ın verdiği yanıt büyük tepki çekti. Dergiye yaklaşık 10 bin mektup gönderildi. Yanıtın yanlış olduğunu savunanlar arasında doktora derecesine sahip yaklaşık bin kişi de bulunuyordu.

Ancak standart yarışma senaryosunda yapılan matematiksel hesaplamalar, kapı değiştiren yarışmacının kazanma olasılığının 2/3 olduğunu gösteriyordu. Bilgisayar simülasyonları da Savant'ın açıklamasını destekledi. Ünlü matematikçi Paul Erdős'ün bile bilgisayar simülasyonunu gördükten sonra sonuca ikna olduğu aktarıldı.

Marilyn vos Savant, 1987 yılında Jarvik-7 yapay kalbinin tasarımcılarından Robert Jarvik ile evlendi. Robert Jarvik, 2025 yılında hayatını kaybetti.

Haber akışınızı siz yönetin. ABC Gazetesi’ni Google’a kaynak olarak ekleyin.

"10 yaşında zeka yaşı 22 çıktı! Dünyanın en zeki kadını Marilyn vos Savant'ın hikayesi!" haberi, 20 Kasım 2026 tarihinde yazılmıştır. 20 Kasım 2026 tarihinde de güncellenmiştir.

YORUM YAZ

Guvenlik kodu
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bağımsız haberciliğe destek olun
ABC Gazetesi’ne Google ile tek tıkla abone olun Katkınız bağımsız haberciliği güçlendirir.