Yargıtay’dan emsal “jet arabuluculuk” kararı! Milyonlarca işçiyi ilgilendiriyor

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş hukukunda geniş yankı uyandıran kritik bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, işten çıkarıldığı gün alelacele arabulucuya götürülerek belge imzalatılan işçinin açtığı davada, “jet arabuluculuk” olarak bilinen uygulamayı hukuka aykırı buldu.

Kararda, işçiye düşünme süresi verilmeden alınan imzaların “irade sakatlığı” kapsamında değerlendirildiği belirtilirken, işverenin işçinin zor durumundan yararlanmasının ise “gabin” niteliği taşıdığı ifade edildi.

AYNI GÜN ARABULUCUYA GÖTÜRÜLDÜ

Dava süreci, bir fabrikada 6 yıldan uzun süre çalışan üretim personelinin sağlık sorunları gerekçe gösterilerek işten çıkarılmasıyla başladı.

Ağır anksiyete ve depresyon tedavisi gördüğü, ayrıca bilinç ve algıyı etkileyebilecek ilaçlar kullandığı belirtilen işçinin, iş sözleşmesinin feshedildiği gün doğrudan arabulucu ofisine götürüldüğü aktarıldı.

İşçiye tüm haklarının eksiksiz ödeneceği söylenerek çeşitli belgeler imzalatıldı ve yaklaşık 156 bin TL ödeme yapıldı. Ancak aynı iş yerinde daha kısa süre çalışan başka bir işçiye daha yüksek tazminat ödendiğinin ortaya çıkması üzerine süreç yargıya taşındı.

MAHKEME “DÜŞÜNME SÜRESİ TANINMADI” DEDİ

İş Mahkemesi, işçiye yeterli düşünme süresi verilmediğine dikkat çekerek imzalatılan arabuluculuk tutanaklarının geçersiz olduğuna karar verdi.

Mahkeme kararında, arabuluculuk sürecinin işçinin özgür iradesiyle başlatıldığına dair herhangi bir somut delil bulunmadığı belirtildi. Ayrıca işçinin işten çıkarıldığı gün masaya oturtularak imza alınmasının hukuki açıdan ciddi sakınca oluşturduğu ifade edildi.

Kararda, iş sözleşmesinin karşılıklı anlaşma yoluyla sona erdirildiği durumlarda işçiye ek menfaat sağlanması gerektiği de vurgulandı.

YARGITAY EMSAL NİTELİĞİNDE KARAR VERDİ

İşverenin yaptığı istinaf başvurusu reddedilirken, dosya son olarak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi önüne geldi.

Yüksek Mahkeme, yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bularak onadı. Kararda, arabuluculuk sisteminin işçinin dava açma hakkını engellemek amacıyla kullanılmasının kabul edilemeyeceği belirtildi.

Yargıtay ayrıca, baskı altında ya da mağduriyet ortamında alınan imzaların hukuken geçersiz sayılacağını net şekilde ortaya koydu. Böylece kamuoyunda “jet arabuluculuk” olarak anılan uygulamanın önüne geçen emsal niteliğinde bir karar verilmiş oldu.