Yargı Etiği Danışma Kurulu'ndan hakimlerin borsada işlem yapmasına "şartlı" evet

Yargıtay Yargı Etiği Danışma Kurulu, hakimlerin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında halka açık şirketlerin hisselerine haiz olmasının etik olduğuna sadece şirket hisselerinin alım satımının "ticaret ve kazanç getirici faaliyet anlamına gelecek sıklıkla veya süreklilik gösterecek şekilde" yapılmasının ise meslek etiğine uygun olmadığına dair tavsiye sonucu verdi.

Bir hakim, borsada halka açık şirketlerin hisselerine haiz olmasının yada bu tür şirketlerin hisselerinin alım satımını yapmasının uygun olup olmadığına dair tavsiye sonucu verilmesi için Yargıtay Yargı Etiği Danışma Kuruluna başvurdu.

Başvuruyu inceleyen Kurul, hakimlerin borsada halka açık şirketlerin hisselerine haiz olmasının etik açıdan uygun olduğuna sadece şirket hisselerinin, tecim ve kazanç getirici etkenlik anlamına gelecek çoğunlukla yada süreklilik gösterecek şekilde alım satımını yapmasının etik açıdan uygun olmadığına karar verdi.

Kararın gerekçesinden

Yargıtay Yargı Etiği Danışma Kurulunun sonucunda, borsada hisse alım satımı yapılmasındaki temel motivasyonun maddi kazanç elde etmek olduğu açıklandı.

Bu piyasaların, nitelikleri itibarıyla belirli informasyon birikimi isteyen teknik piyasalar olduğu, buradaki gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiği ifade edilen kararda, tüm bu faaliyetlerin informasyon birikiminin yanında büyük seviyede vakit ve emek harcanmasına yol açabileceği kaydedildi.

Hakimin tüm faaliyetlerinde, hem mesleğe yaraşır şekilde davranması hem de bunu görüntü olarak ortaya koymasının, etik bir yükümlülük olduğuna işaret edilen kararda, hakimin düzgüsel bir vatandaşa nazaran külfet olarak nitelendirilebilecek kişisel sınırlamaları kabullenmesi gerektiği de aktarıldı.

Kararda, hakimin yargı dışı faaliyetlerine ayırdığı emek, vakit ve çaba sebebiyle yargı görevini dikkatsizlik etmemesi gerektiği de vurgulandı.

Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 48'inci maddesinde, hakim ve savcıların meslekleri haricinde kazanç getirici faaliyetlerde bulunmayacağının yargı altına alındığı anımsatılan kararda, Yargıtay Yargı Etiği İlkeleri'nin 6.1'inci maddesinde de "Yargı görevi, hakimin öteki tüm çalışmalarından üstün ve önceliklidir." ifadelerinin yer aldığı hatırlatıldı.

Açıklanan nedenlerle hakimin "çok fazla zamanını alacak şekilde" borsada alım satım işlemi yapılmasının etik olmadığı değerlendirmesine yer verilen kararda, şu tespitler yapılmış oldu:

"Menkul kıymet alım satımı için harcanan vakit ve emeğin yanı sıra daha oldukça kazanç elde etmek için gösterilen çaba, yargı dışı faaliyete ölçüsüz şekilde itina gösterilmesi ve vakit harcanması riski doğurabilir. Böyle bir durum da hakimin yargısal görevini yerine getirme kapasitesinin azalmasına yol açar. Hakimin genel ilke olarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında halka açık şirketlerin hissesine miras, satın alma, bağış benzer biçimde çeşitli yollarla haiz olmasında etik açından bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak söz mevzusu hisselerin alım satımına ilişkin süreklilik arz eden yada sıkça meydana getirilen bir etkenlik söz mevzusu olduğunda, hakimin görevlerini uygun şekilde yerine getirmesini güvence altına alan sınırlılıkların bilincinde olması gerekir. Nitekim aile işletmesi dahi olsa hakimin 'çok fazla zamanını' alması halinde söz mevzusu ekonomik faaliyetin yapılması uygun görülmemiştir."