Yapay zekanın zekileştikçe bencilleştiği ortaya çıktı

Carnegie Mellon Üniversitesi (CMU) araştırmacıları, yapay zekâ sistemlerinin zekâ seviyesi arttıkça iş birliği olasılığının düştüğünü ve daha bencil davrandığını ortaya koydu. CMU Bilgisayar Bilimleri Fakültesi’nden doktora öğrencisi Yuxuan Li ile HCII’den Doç. Dr. Hirokazu Shirado’nun öncülüğünde yürütülen çalışmada, büyük dil modellerinin (LLM) sosyal ve grup ortamlarında benmerkezci davranışlar sergileyebildiği tespit edildi.

İŞBİRLİĞİ AZALIYOR

Araştırma kapsamında dil modelleri klasik ekonomi oyunlarında test edildi. Örneğin "Kamu Malları Oyunu"nda basit modeller puanlarının yüzde 96’sını ortak havuza koyarken, akıl yürüten modeller yalnızca yüzde 20’sini paylaştı. Shirado, "Sadece birkaç ek akıl yürütme adımı bile iş birliğini neredeyse yarı yarıya azalttı" dedi.

BENCİLLİK BAŞKALARINA BULAŞIYOR

Araştırmada ayrıca, bencil davranışın akıl yürüten modellerden diğer modellere yüzde 80’den fazla oranla bulaştığı görüldü. Yansıtıcı (reflection-based) yöntemlerle modelleri daha "ahlaklı" hâle getirmeye çalışmanın da iş birliğini artırmadığı, aksine azalttığı tespit edildi.

SOSYAL ZEKÂ ÖNEMLİ

Li ve Shirado, sonuçların yapay zekâ sistemlerinin daha akıllı hale gelmesinin toplum için her zaman daha iyi anlamına gelmediğini gösterdiğini belirtiyor. Araştırmacılar, gelecekteki çalışmaların yalnızca mantıksal veya analitik zekayı değil, empati, etik ve iş birliği becerilerini de geliştirmeye odaklanması gerektiğini vurguluyor.

Çalışma, "Spontaneous Giving and Calculated Greed in Language Models" başlığıyla 2025 EMNLP konferansında Çin’in Suzhou kentinde sunulacak.