Yapay zekâdan kazanan robotik kol, sanat dünyasında tartışma yarattı

Hong Konglu sanatçı ve mühendis Victor Wong, 2018’de Christie's müzayedesinde yapay zekâ tarafından oluşturulan ilk sanat eserinin 432 bin 500 dolara satılmasının ardından AI’nin sanattaki gerçek potansiyelini sorgulamaya başladı. Wong’a göre, o eser sadece insan emeğini taklit etmekle kalıyordu. Bu eleştiriden ilham alarak, dünyanın ilk yapay zekâ destekli mürekkep ressamı AI Gemini’yi geliştirdi.

3812 Gallery tarafından temsil edilen Wong’un AI Gemini projesi, geleneksel Çin mürekkep manzara resimlerini robotik bir kol yardımıyla yeniden canlandırıyor. Robot kolun ucuna takılan fırça, çevrim içi programlanarak Wong’un seçtiği veri setlerine göre hareket ediyor. Algoritma, Xuan kağıdı üzerine dağ siluetlerini çizerek benzersiz manzaralar ortaya çıkarıyor.

AI Gemini’nin ilham kaynakları oldukça çeşitli. Wong, Çin’in Ay’ın karanlık yüzüne araç göndermesinden esinlenerek NASA’nın halka açık 3D Ay haritasını bir resim serisinde kullandı. Diğer bir seride ise borsa endekslerindeki dalgalanmaları dağ ve vadi formasyonları olarak yorumladı.

Renk uygulamaları, geleneksel Çin mürekkep resim teknikleriyle eğitilmiş derin öğrenme modellerine dayanıyor. Kâğıda sürülen su miktarı ortamın nemine göre ayarlanıyor. Wong, her bir metrekarelik eserin 8 ila 10 saat arasında tamamlandığını belirtiyor.

SERGİLER VE TİCARİ BAŞARI

CNN’den Amy Gunia’ya konuşan Victor Wong, AI Gemini projesiyle Hong Kong, Şanghay, Taipei ve Londra gibi şehirlerde sergiler açtığını aktardı. Şimdiye kadar birçok koleksiyona ortalama 20 bin dolara eser sattığını ve Hong Kong’un ulusal havayolu şirketi Cathay Pacific gibi büyük firmalarla iş birlikleri gerçekleştirdiğini söyledi.

Binlerce yıllık Çin mürekkep resmi geleneğini modern teknolojiyle birleştiren Wong, "İnsan zekâsı ile teknolojinin gücünü bir araya getirerek daha önce hiç görülmemiş bir şey yaratmayı hedefledim," ifadelerini kullandı.

SANATTA YAPAY ZEKÂ TARTIŞMASI

AI’ın sanat dünyasındaki yükselişi tartışmalı bir konu olmaya devam ediyor. 2025 yılında New York’taki Christie’s müzayedesinde yalnızca yapay zekâ tarafından üretilen eserlerin satışa sunulması büyük tepki çekmiş, 6.500’den fazla kişi müzayedenin iptali için açık mektup imzalamıştı. Ancak müzayede gerçekleşti ve toplam 729 bin dolar gelir elde edildi.

Victor Wong’un yaklaşımı ise farklı; doğrudan yapay zekâ ile oluşturulmuş görselleri kullanmak yerine, eski ustaların tekniklerini taklit etmek yerine onları yorumlayan bir algoritma geliştirdiğini belirtiyor. Bazı izleyiciler eserlerini hâlâ "bu sanat değil" diye eleştirse de Wong, "Teknoloji ve sanat hiçbir zaman birbirinden ayrı olmadı" diyerek bu eleştirilere karşı çıkıyor.

Wong, Çin’in Han Hanedanı döneminde icat edilen fırçanın kaligrafi gibi sanatları mümkün kıldığını, Rönesans’ta Leonardo da Vinci gibi ustaların çizimlerinde perspektifi yaratmak için matematiksel sistemler kullandığını hatırlatarak, yapay zekânın sanattaki yerinin bu gelişmelerin doğal bir devamı olduğunu savunuyor.

"Yapay zekâ artık hayatımızın bir parçası ve insanlar buna hâlâ alışmaya çalışıyor" diyen Wong, "AI’dan kaçmak mümkün değil" sözleriyle düşüncelerini özetliyor.