Uzmanlardan uyarı: Sohbet botları sanrı ve tehlikeli inançları körüklüyor

İnsan benzeri konuşma yeteneğine sahip sohbet botlarıyla uzun süre etkileşim kuran bazı kullanıcılar, yapay zekanın bilinç kazandığına ya da komplo keşfettiklerine inanıyor. Uzmanlar, bu durumun tehlikeli sonuçlara yol açabileceğini söylüyor.

Son dönemde, sohbet botlarıyla yoğun etkileşim kuran bazı kullanıcılar arasında yapay zekanın bilinç kazandığı, yeni bilimsel kuramlar geliştirdiği veya komploları açığa çıkardığı yönünde inançların arttığı gözlemleniyor.

Bu sanrılar yalnızca psikolojik etkilerle sınırlı kalmıyor; boşanmalardan evsizlik ve zorunlu tedavilere, hatta ölümle sonuçlanan trajik vakalara kadar ciddi sonuçlara yol açabiliyor.

TASARIM TERCİHLERİ ELEŞTİRİLİYOR

Uzmanlara göre bu tür yanlış inançların temelinde, sohbet botlarının nasıl tasarlandığı yatıyor. Yapay zekanın daha insansı görünmesini sağlayan "antropomorfizm" (insansı kurgulama) ve kullanıcıların her görüşüne katılma eğilimi olan "onaylayıcı tutum" (sycophancy) gibi özellikler, kişilerin gerçek dışı düşüncelerine bile meşruiyet kazandırıyor.

Antropolog Webb Keane, bu yaklaşımı, dijital dünyada manipülatif arayüzleri tanımlamak için kullanılan "karanlık yönelimler" (dark patterns) kategorisine dahil ediyor.

OPENAI’DEN SAVUNMA

Yapay zekâ eleştirilerinin odağındaki OpenAI ise, ChatGPT’nin kullanıcıların dikkatini tüketmek yerine zamanlarını verimli kullanmalarını sağlamak amacıyla geliştirildiğini savunuyor. Ancak şirketin ürünü hızlıca piyasaya sürmesi ve "hataları zamanla düzeltme" yaklaşımı, milyonlarca kullanıcıyı fiilen test sürecinin bir parçası haline getirdiği gerekçesiyle eleştiriliyor.

"Uzmanlardan uyarı: Sohbet botları sanrı ve tehlikeli inançları körüklüyor" haberi, 28 Ağustos 2025 tarihinde yazılmıştır. 28 Ağustos 2025 tarihinde de güncellenmiştir.