Uzman Cerrah Erksoy: 15 gün önce normalleştik denildi. Oysa durum bugün çok farklı

Uzman Cerrah Kerem Erksoy, tüm dünyayı etkileyen koronavirüs salgını hakkında bilgi verdi. Normalleşme sürecine değinen Erksoy, "15 gün önce normalleştik denildi, sanki hiç yaşanmadı veya nokta konulmuş gibi kurtulduk zannedildi. Oysa durum bugün çok farklı. 25 Haziran itibarıyla günlük yeni vaka sayısı tekrar 1500’lerde. Damlacık enfeksiyonuyla, hava yoluyla bulaşan hiçbir enfeksiyon birden yok olmaz. Aşısı bulunana kadar" dedi.

Nuray Salman'ın soruları, Uzman Cerrah Kerem Erksoy'un yanıtları şöyle:

[caption id="attachment_181473" align="alignnone" width="960"] Uzman Cerrah Kerem Erksoy[/caption]

Tüm dünyayı etkisi altına alan COVİD-19 nasıl ve nerede ortaya çıktı?

Çin'de bir kişiden dünyaya yayıldığı söylendi başından beri, bu ne kadar hızlı yayılabildiğini gösteriyor. Önemli olan da bu yani hastalığı tehlikeli yapanlardan biri de bu.

Bir söylenti de dolaşıyor ortalıkta. Bu virüsün yarasalardan doğduğu yönünde. Bu söylentinin gerçeklik payı nedir sizce?

Bizim tanışmadığımız hayvanlarda var olan milyonlarca virüs olduğu biliniyor. Bu pandemi ister yarasa tüketenlerden yayılsın ister laboratuvardan; insan doğada bulunan her şeyi yiyerek beslenmek zorunda değil, aslında buna da hakkı yok. Çünkü dünya yalnız bize ait değil. Söylediğim gibi hayvanlarda çok sayıda virüs olduğu biliniyor, bilim insanları Covid-19 enfeksiyonun yarasa insan ilişkisi yüzünden mutasyona uğramış Koronavirus nedeniyle ortaya çıktığını bildirdiler.

Çin’de başlayan bu virüsün insanlardan ve dünya ülkelerinden saklanmasının nedeni neydi?

Hastalık Çin'de aralık ayı başında görüldü, ilk ölüm de 20 Aralık’ta açıklandı. Daha öncesi var mıydı, saklandı mı bunu bilemeyiz, ancak bu çok önemli değil bana göre; önemli olan Çin’in bunu Dünya Sağlık Örgütü’ne bildirmesinden sonra ülkelerin tavrıydı. Örnek İtalya, İspanya umursamadılar ve bu ülkeler kendi halkının çok sayıda ölümüne neden oldular. Keza ABD ve İngiltere gibi ülkeler doğal bağışıklıktan bahsetti fakat mesela Finlandiya aynı yöntemi denemesine rağmen toplumun ancak %7-8’ini bağışıklayabildi. Onlar da aynı akıbeti yaşadı. Aslında bizde de başında onlar gibi olmasa da benzer hatalar yapıldı. Yurtdışından mart sonuna kadar dönenlere karantina tedbirleri uygulanmadı. Özellikle umreden dönen 1. kafile kontrolsüz ülkeye yayıldı ve bunlar kaynak teşkil etti. Fakat bahsetmek gerekir 65 yaş üstü ile 20 yaş altına evde izolasyon kararı ile toplu olarak bulunulan alanların yasaklanmaları sonradan pek uyulmasa da faydalı oldu.

Virüs bulaştıktan sonra ilk belirtileri neler ve kuluçka süresi nedir?

Yukarıda değindim; Covid-19 hastalığını tehlikeli yapan bir diğer özelliği bulaşma şekli. Damlacık yoluyla bulaşan ve hava yoluyla yayılabilen tüm hastalıklar tehlikeli kabul edilir. Ayrıca Koronavirus organ seçiciliği olan bir tür. Bağırsaklara, dalağa, kan hücrelerine en çok da akciğerlere ilgisi var. Bu nedenle pnomoniye, akciğer yetmezliğine neden oluyor, kan pıhtılaşma sistemini etkileyip mikrotrombuslere yol açıyor. Bu da organ damarlarında tıkanma ve yetmezlik sebebi. Hastalık hangi yolla bulaştıysa oraya ait bulgular ön planda oluyor. Daha çok solunum yoluyla bulaştığı için boğaz ağrısı, yüksek ateş, kuru öksürük gibi solunum yolu belirtileri ön planda; ancak bağırsak yoluyla bulaşanlarda ishalle kendini gösterebiliyor.

İnsandan insana bulaştığını biliyoruz. İnsana ne şekilde bulaşıyor? Korunmak için neler yapmalıyız?

Karantina yayılmayı önlemede en önemli, etkili önlem ancak hem kararlı olunamadı ve hem eksik uygulandı. Hastalığın kuluçka süresi 14 gün ve bunun bilimsel bir nedeni var. Yalnız hastalanan kişilere ve yurtdışından gelenlere uygulandı. Oysa virüsle karşılaşan herkese uygulanmalı ve genel karantina, sokağa çıkma yasağı, süresi en az 14 gün olmalıydı. 65 yaş üstü ve 20 yaş altı insanımızın evlere başında kapatılması doğru bir karardı, tedavide kullanılan ilaçların yine en başında toplatılıp depolanması doğru bir karardı