Türkiye, Zengezur Koridoru Anlaşmasından Memnun; İran İse ABD'nin Rolünden Rahatsız

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati ile yaptığı görüşme sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında, bu anlaşmanın önemine değindi. Fidan, Zengezur Koridoru'nun, "vizyonumuzdaki şekliyle hayata geçmesi durumunda, Avrupa'dan Asya'nın derinliklerine kadar kesintisiz bir ulaştırma koridorunun önemli bir ayağı olacağını" belirtti.

Fidan, bu çok maksatlı yolun Türkiye'yi Kafkaslar ve Hazar Denizi üzerinden sadece Orta Asya'ya değil, doğrudan Türk dünyasına bağlayacağını, aynı şekilde Türk dünyasını Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştıracağını ifade etti. Fidan, anlaşmanın "çok hayırlı bir gelişme" olduğunu düşündüğünü ve kısa sürede hayata geçmesini umduğunu sözlerine ekledi.

İRAN'IN SERT TEPKISI

Azerbaycan, Ermenistan ve Türkiye'nin sınır komşusu olan İran ise anlaşmaya ABD'nin dahil olmasından rahatsızlık duydu. İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ulaşım yollarının açılmasının ancak "karşılıklı çıkarlar, egemenlik hakları ve toprak bütünlüğü çerçevesinde gerçekleşmesi" durumunda bölge halklarına fayda sağlayacağı vurgulandı. Açıklamada, "dış müdahalelerin bölgenin güvenliğine zarar verebileceği" uyarısı da yer aldı.

İran'ın ruhani lideri Ali Hamaney'in danışmanlarından Ali Ekber Velayeti, bu projeye karşı daha net bir tavır sergiledi. Tasnim haber ajansına konuşan Velayeti, "Trump destekli koridora izin vermeyeceklerini" söyledi. Velayeti, projenin hayata geçirilmesiyle "Güney Kafkasya'nın güvenliğinin tehlikeye gireceğini" iddia etti. Ayrıca, Nahçıvan'ı Azerbaycan'a bağlayacak ve "Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu" adı verilen bu planın "imkânsız bir fikir olduğunu ve gerçekleşmeyeceğini" savundu.

Uzmanlar, İran'ın bu tepkisinin temelinde, koridorun açılmasıyla Ermenistan'a olan doğrudan erişimini kaybetme endişesinin yattığını belirtiyor. Ayrıca, Nahçıvan ile Azerbaycan arasındaki mevcut bağlantının İran topraklarından geçmesi nedeniyle Tahran için bu durumun ekonomik bir kayba yol açacağı yorumu yapılıyor.

ANLAŞMANIN DETAYLARI VE ABD'NIN ROLÜ

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, dün Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde, "tarihi" olarak nitelenen bir ortak deklarasyona imza attı. Anlaşma, Azerbaycan'ı Ermenistan üzerinden Nahçıvan'a bağlayacak olan Zengezur Koridoru'nun ABD tarafından geliştirilmesini içeriyor. Türkiye sınırında bulunan Nahçıvan'ın Azerbaycan ile doğrudan kara bağlantısı bulunmuyor ve Azerbaycan bu koridorun açılmasını uzun süredir talep ediyordu. Anlaşmaya göre, doğal kaynaklar açısından stratejik öneme sahip bu koridorun geliştirilmesine ilişkin haklar ABD'ye ait olacak. Trump, Amerikan şirketlerinin yatırımlarıyla geliştirileceğini söylediği "Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu" adlı koridorun işletmesinin 99 yıllığına ABD'ye devredildiğini açıkladı.