Türkiye şimdi de Çin''le savaşacak

Suriye, bir iç savaşa sahne olurken milyonlarca Suriyeli tüm dünyayı saran bir mülteci krizinin aktörleri oldu. 

Savaşın içinde Türkiye ve ABD dahil Rusya ve İran başrolü çeken ülkeler oldu. Rusya ve İran Şam yönetiminden yana tavır koyarken Türkiye ve ABD, 'Esad’sız formül üzerinde uzlaştı. Ancak 7 yıl sonra gelinen noktada Şam büyük çoğunlukta kontrolü ele geçirmeyi başardı ve bölgede öncelik sahibi destek veren ülkeler olacak.

Gazete Duvar yazarı Musa Özuğurlu, Rusya ve İran ikilisine şimdi Çin’in de katıldığını söylüyor.

Özuğurlu’ya göre tam da ekonomik desteğinin konuşulduğu ve Türkiye’de kurtuluşun adresi olarak görüldüğü günlerde Çin’in İdlib operasyonuna katılması Türkiye açısından da sonuçlar doğuracak gibi...

Çin’in bir anlamda İdlib operasyonuna destek vermekle bir yandan Türkiye ile savaşmış olacağını ve Türkiye’nin İdlib taraflarında demografiyi değiştirme çabalarına darbe vuracağını söyleyen Özuğurlu, “ABD’nin çıkma eğilimine karşın ne yapacağı henüz belli değil ama çıkması büyük olasılık. Türkiye de Şam ve Rusya izin vermediği sürece Suriye topraklarında barınamaz” görüşünü savunuyor.

“Suriye savaşı tam bir ‘kime niyet kime kısmet’ savaşı oldu” yorumu yapan Özuğurlu, “Bizimkilerin ekonomik krize çare için uzun seferlere çıkmalarına gerek yok, Çin ayağımıza geliyor zaten. Suriye sahasında bundan sonra yaşanacak askeri ve ekonomik gelişmelerde Çin’in adını daha çok duyacağız gibi görünüyor. Şimdi Çince öğrenme zamanı” görüşünü dile getiriyor.

Savaş Suriye’de resmi rakamlara göre yaklaşık 300 milyar dolarlık bir zarara yol açtı. Altyapı okullar, hastaneler, yollar, elektrik hatları, yerleşim birimleri, fabrikalar, sanayi tesisleri büyük oranda zarar gördü ya da tamamen yok oldu.

Çin geçtiğimiz günlerde ülkenin yeniden imarı ile birlikte savaş sonrası ekonominin canlanmasının beklendiği süreç öncesinde İdlib harekatına askeri destek verebileceği açıklaması yaptı.

Çin’in Suriye Büyükelçisi Qi Qianjin topraklarını terörden arındırma sürecinde Çin’in Suriyelilerin yanında yer almaya hazırlandığını söylüyor.

Peki, Çin’in yönetime desteğini alenileştirmesinin ardında yatan sebep ne?

“Çin Suriye’de olayların başladığı ilk dönemlerden bu yana ortalıkta çok görünmemesine rağmen Suriye yönetimine önemli katkılarda bulundu” diyor Özuğurlu ve ekliyor:

“Çin’in BM daimi temsilcisinin eli veto için her kalktığında bugün yönetimin aldığı sonuçlara önemli katkılar sundu. Rusya gibi Çin’in de vetoları olmasaydı sonucu ne olurdu bilinmez ama Suriye’ye çoktan bir Libya senaryosu uygulanmaya çalışılırdı. Çin’in kritik kararlar öncesinde veto hakkını kullanmasını sadece Suriye yönetimini koruma amaçlı görmek eksik kalır: Çin bu vetolar ile ABD ve Batı blokunun karşısında Rusya ve devamında İran ile de birlikte yer almış oldu. Çin’in şimdilerdeki “Suriye’ye sahada yardım etme niyetini de” böyle okumak lazım. Qi operasyonlara katılma arzularının “Suriye’deki Uygur kökenli savaşçılara karşı düzenlenecek ortak operasyonlardan” kaynaklandığından söz ediyor. Yani Çin askerlerinin Suriye’de bulunması yine sadece Suriye’ye yardım için değil, Çin’in önemli iç sorunlarından birine ön cephede müdahalesidir. Gerçi Suriye sahasına aynı zamanda ön cephe niyeti ile girenler Çin ile sınırlı değil. Örneğin Rusya Çeçenler, Türkiye Kürtler ile ön cephede savaşmak için de Suriye’deler. Bu ikisinin ekonomik beklentileri de var. Yukarıda 300 milyar dolar bilgisini aktardık ama siz buna 500 milyar dolar deyin. Yani hemen yanı başımızda çok büyük bir potansiyel bekliyor.”