Türkiye, otomotiv devine milyar dolarlık ceza hazırlığında!

Çin merkezli elektrikli otomobil devi ByD’nin Türkiye yatırımıyla ilgili süreçte dikkat çeken gelişmeler yaşanıyor. 2024 yılında imzalanan anlaşmayla Manisa’da 1 milyar dolarlık fabrika kurma taahhüdünde bulunan şirketin, aradan geçen süreye rağmen somut bir adım atmaması tartışmaları beraberinde getirdi.

Türkiye Yatırımı Yerinde Saydı

Temmuz 2024’te Ticaret Bakanlığı ile yapılan anlaşmanın ardından vergi avantajlarından yararlanmaya başlayan ByD, Türkiye otomotiv pazarında kısa sürede önemli satış rakamlarına ulaşmıştı. Ancak yaklaşık iki yıllık süreçte fabrika yatırımı için herhangi bir inşaat faaliyetinin başlamamış olması dikkat çekti.

Diğer Ülkelerde Yatırımlar Hızlandı

Şirketin özellikle Macaristan gibi ülkelerde yatırımlarını hızla hayata geçirmesi, Türkiye’deki gecikmeyi daha da tartışmalı hale getirdi. Daha sonra anlaşma yapılan ülkelerde bile üretim tesislerinin tamamlanmış olması, ByD’nin Türkiye’ye yönelik planlarının sorgulanmasına neden oldu.

Bakanlık Harekete Geçti

Yaşanan gelişmelerin ardından Ticaret Bakanlığı’nın da süreci yakından izlemeye başladığı öğrenildi. İddialara göre, şirketin yatırım taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle sağlanan bazı avantajların sınırlandırıldığı belirtiliyor.

Satışlar Düşüşe Geçti

Türkiye’de üretim yapan markalara sağlanan vergi indirimlerinden yararlanmak isteyen ByD’nin, yatırım şartlarını yerine getirmemesi satış rakamlarını da etkiledi. Vergi avantajlı araç ithalatı için tanınan kotanın dolduğu, yeni kota verilmemesi nedeniyle markanın satışlarında düşüş yaşandığı öne sürüldü.

1 Milyar Dolarlık Ceza İddiası

Şirketin yatırım sözünü yerine getirmemesi halinde ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor. Gündeme gelen iddialara göre, ByD’nin taahhüdünü yerine getirmemesi durumunda Türkiye’ye yaklaşık 1 milyar dolar tutarında ceza ödemek zorunda kalabileceği konuşuluyor.

Çin Tarafından Onay Engeli İddiası

Öte yandan şirket cephesinin, yatırımın gecikmesinde kendi iradelerinin dışında gelişen faktörlerin etkili olduğunu savunduğu belirtiliyor. İddialara göre Çin hükümetinin, daha önce onay verdiği projeye ilişkin süreçte yeni bir onay vermemesi yatırımın önündeki en büyük engel olarak gösteriliyor.