Tünel kazısı sırasında ortaya çıktı: Apar topar incelemeye alındı!

İsveç Ulaştırma İdaresi tarafından yürütülen Varberg Tüneli projesi kapsamında süren kazı çalışmaları, beklenmedik bir şekilde önemli bir arkeolojik keşfe dönüştü. Tünel güzergâhında yürütülen kazılar sırasında iş makinelerinin tortu tabakasını açmasıyla ahşap gemi kalıntıları ortaya çıktı ve çalışmalar acil kurtarma kazısına dönüştürüldü.

Üç Gemi Enkazında Dikkat Çeken Yapısal Bulgular

Arkeologerna danışmanlık firması ile Bohusläns Müzesi uzmanlarının hazırladığı ve 15 Mayıs 2025 tarihli raporda incelenen Enkaz 2, 5 ve 6 numaralı gemilerin önemli yapısal özellikler taşıdığı belirtildi.

Enkaz 2’nin 1530’lu yıllarda inşa edildiği, meşe ağacından yapılmış klinker (bindirmeli) gövdeli bir yelkenli olduğu tespit edildi. Gemideki yanık izlerinin kasıtlı bir yangına işaret ettiği değerlendirilirken, nadir görülen “berghult” güçlendirme kirişi de dikkat çekti.

Enkaz 6’nın ise Hollanda gemi inşa geleneğini yansıtan karvel (uç uca eklemeli) teknikle üretildiği, omurgası korunmuş ender örneklerden biri olduğu ifade edildi.

Enkaz 5’in 1600’lü yıllara tarihlenen yerel meşeden yapılmış bir klinker tekne olduğu, ancak büyük ölçüde tahrip olduğu için kurtarma çalışmalarının kısa sürede tamamlandığı aktarıldı.

Geminin Batmadan Önce Yakıldığı Tespit Edildi

Yapılan analizler, Enkaz 2’de kullanılan meşe ağaçlarının Halland ve Batı İsveç ormanlarından temin edildiğini ortaya koydu. Uzmanlar, geminin Varberg ile Yeni Varberg arasında yük taşımacılığında kullanılan yerel bir ticaret aracı olduğunu değerlendiriyor. Gövdesindeki yanık izleri ise geminin batmadan önce ateşe verildiğine işaret ediyor.

Kazı alanında ayrıca 1300’lü yıllara tarihlenen iki Orta Çağ kogasına (Enkaz 3 ve 4) ait çalışmaların sürdüğü bildirildi. Proje lideri Elisabet Schager, bu enkazların incelenme sürecinin hızlandırıldığını ve bulguların denizcilik tarihi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.