TÜİK verileri ortaya koydu! Vatandaşın bütçesini kira ve faturalar tüketiyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarını yayımladı. Açıklanan veriler, vatandaşların harcama alışkanlıklarında konut ve kira giderlerinin ilk sıradaki yerini koruduğunu gösterdi.

Araştırmaya göre hanehalklarının tüketim harcamaları içerisinde en yüksek payı yüzde 29,3 ile konut ve kira giderleri aldı. Böylece vatandaşların bütçelerinde en büyük yük yine barınma maliyetleri oldu.

EN BÜYÜK HARCAMA KALEMİ KONUT VE KİRA

TÜİK verilerine göre tüketim harcamalarında konut ve kirayı yüzde 20,5 ile ulaştırma giderleri takip etti. Üçüncü sırada ise yüzde 17,3'lük payla gıda ve alkolsüz içecek harcamaları yer aldı.

Öte yandan eğitim, sağlık ve sigorta gibi kalemlerin toplam harcamalar içindeki payının oldukça düşük seviyelerde kaldığı görüldü. Araştırmada sigorta ve finansal hizmetler yüzde 0,8 ile son sırada yer alırken, eğitim harcamaları yüzde 1,8, sağlık harcamaları ise yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşti.

TEK KİŞİLİK HANELERDE KİRA YÜKÜ DAHA FAZLA

Araştırma sonuçları, tek başına yaşayan vatandaşların bütçelerinde konut ve kira giderlerinin çok daha yüksek bir paya sahip olduğunu ortaya koydu.

Buna göre tek kişilik haneler harcamalarının yüzde 41'ini konut ve kiraya ayırdı. Kalabalık ailelerde ise tablo farklılaştı. Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde gıda harcamalarının payı yüzde 23,7'ye kadar yükseldi.

GELİR GRUPLARI ARASINDA DİKKAT ÇEKEN FARK

TÜİK'in gelir gruplarına göre yaptığı analiz, harcama alışkanlıklarındaki farklılığı da gözler önüne serdi.

En düşük gelir grubunda yer alan haneler bütçelerinin yüzde 38,7'sini konut ve kiraya, yüzde 29,2'sini ise gıda harcamalarına ayırdı. Böylece düşük gelirli vatandaşların harcamalarının önemli bölümü temel ihtiyaçlara yöneldi.

En yüksek gelir grubunda bulunan hanelerde ise ulaştırma harcamaları yüzde 25 seviyesine ulaştı. Aynı grupta konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,7 olurken, gıda harcamalarının oranı yüzde 12,4 olarak kaydedildi.

GELİR KAYNAĞI HARCAMA TERCİHLERİNİ ETKİLİYOR

Araştırma, gelir kaynağına göre harcama alışkanlıklarının da değiştiğini gösterdi.

Maaş, ücret ve yevmiye ile geçinen haneler bütçelerinin yüzde 26,4'ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9'unu ulaştırmaya ve yüzde 16'sını gıdaya ayırdı.

Kendi işini yapan girişimcilerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9'a kadar yükseldi. Bu grupta konut ve kira harcamaları yüzde 25,5, gıda harcamaları ise yüzde 17 olarak ölçüldü.

EN ÇOK MEYVE, SEBZE VE EKMEK İSRAF EDİLİYOR

TÜİK araştırmasında gıda israfına ilişkin veriler de dikkat çekti. Hanelerde en fazla israf edilen ürün grubunun yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler olduğu belirlendi.

Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek takip ederken, süt ve süt ürünleri yüzde 15,1 ile üçüncü sırada yer aldı.

Araştırma sonuçları, yüksek yaşam maliyetlerinin hane bütçeleri üzerindeki etkisini ortaya koyarken, temel ihtiyaç harcamalarının vatandaş bütçesindeki ağırlığını koruduğunu gösterdi.