Trump'ın Uyguladığı Gümrük Vergilerinin Türkiye Üzerindeki Potansiyel Etkileri

ABD Başkanı Donald Trump'ın aldığı karar doğrultusunda uygulamaya konulan gümrük vergileri, küresel çapta ticaret savaşı endişelerine yol açarak piyasalarda sert dalgalanmalara sebep oldu. Kanada ve Meksika'ya yönelik %25'lik vergi kaldırılırken, Çin'e eklenen %10'luk gümrük vergisi 4 Şubat itibarıyla yürürlüğe girdi. Buna karşılık Çin, ABD'den ithal edilen bazı ürünlere %10 ila %15 arasında değişen yeni vergiler uygulayacağını duyurdu. Trump, Avrupa Birliği’ne de benzer yaptırımların getirilebileceğini belirtti.

Bu gelişmeler, döviz kurları ve ticaret dengeleri açısından Türkiye’yi nasıl etkileyebilir? Ekonomistler, gümrük vergilerinin küresel piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak Türk lirası üzerinde baskı oluşturabileceğini dile getiriyor. Türk-Amerikan İşadamları Derneği (TABA) Başkanı Ecevit Sanlı, bu durumun doları güçlendirebileceğini ve Türkiye'nin ithalat maliyetlerini artırabileceğini ifade ediyor. Ekonomist Hayri Kozanoğlu ise ABD’de faiz oranlarının yükselmesiyle doların diğer para birimleri karşısında değerleneceğini, bunun da TL üzerinde baskı yaratabileceğini öngörüyor.

ABD'nin Çin'e yönelik tarifeleri, küresel tedarik zincirlerinde değişim yaratabilir. Uluslararası danışmanlık şirketi Teneo’nun eş başkanı Wolfango Piccoli, Çin mallarına ek vergilerin Türkiye için yeni fırsatlar sunabileceğini fakat bu avantajın sınırlı olacağını belirtiyor. Ekonomist Kozanoğlu ise Türkiye’nin iş gücü maliyetleri açısından rekabet avantajına sahip olmadığını, bu nedenle ABD’nin alternatif tedarikçi listesinde yer almadığını vurguluyor.

Avrupa Birliği’ne uygulanabilecek olası gümrük vergileri, Türkiye için başka bir risk oluşturuyor. Piccoli, bu durumun euro kurunu baskılayarak Türkiye'nin Avrupa pazarındaki ihracat gelirlerini düşürebileceğini söylüyor. Avrupa’daki ekonomik durgunluk, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağındaki talebi azaltabilir ve rekabet koşullarını zorlaştırabilir. Sanlı, Türkiye'nin bu süreçten zarar görebileceğini, çünkü Avrupa’daki ekonomik daralmanın Türk ihracatını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.

ABD’nin uyguladığı tarifeler Türkiye'deki tüketicilere nasıl yansıyabilir? Döviz kurundaki dalgalanmalar özellikle ithal ürünlerde fiyat artışına neden olabilir. Kozanoğlu, özellikle tekstil, otomotiv ve kimya gibi sektörlerin küresel ticaret savaşlarından doğrudan etkileneceğini belirtiyor. Türkiye'nin ticaret verilerine göre ABD, Aralık 2024'te ülkenin en fazla ihracat yaptığı ikinci pazar konumundaydı. Aynı dönemde Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı AB olurken, en fazla ithalat yapılan ülke ise Çin’di.

Sonuç olarak, ABD’nin gümrük vergileri küresel ticarette yeni dengeler oluştururken, Türkiye açısından bu süreç hem riskler hem de fırsatlar barındırıyor. Döviz kuru dalgalanmaları, ihracat pazarlarında değişimler ve küresel ticaretin yeniden şekillenmesi, Türkiye ekonomisini doğrudan etkileyebilecek unsurlar arasında yer alıyor.