Trump Yaptırımları Kaldırdı: Suriye Enerji Sektöründe Yeniden Yapılanma Başladı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldıracağı yönündeki açıklamasının ardından, Şam yönetiminin enerji altyapısını yeniden inşa sürecinin hızlanması bekleniyor. Riyad'da düzenlenen Suudi Arabistan-ABD Ortak Yatırım Forumu'nda konuşan Trump, bu kararını duyurduktan sonra, gözler Suriye'nin enerji ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağına çevrildi.

Ağustos 2011’de, Esed rejiminin bölgedeki baskıcı politikalarına tepki olarak ABD, Suriye kökenli petrol ve petrol ürünlerinin ithalatını yasaklamış ve ABD vatandaşlarının bu alanda herhangi bir işlem yapmalarını engellemişti. Ayrıca, Suriye’nin ekonomik kalkınmasının önündeki büyük engellerden biri de 2020’de yürürlüğe giren Sezar Yasası olmuştu. Bu yasa, yalnızca Esed rejimini değil, aynı zamanda rejimle işbirliği yapan ülke ve şirketlere yönelik geniş çaplı yaptırımlar uyguluyordu. Ancak Esed rejiminin zayıflamasıyla yasa kısmi bir etkisini kaybetse de, yürürlükte kalması, birçok ülke ve şirketin Şam’la ekonomik ilişkiler geliştirmesini engelliyordu.

Trump, Sezar Yasası kapsamında muafiyet yetkisini kullanmayı planlıyor ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yeterli ilerleme sağlanması halinde Kongre’den yaptırımların tamamen kaldırılmasını talep etmeyi düşündüklerini belirtiyor.

Suriye'nin enerji altyapısı, iç savaş ve yaptırımların etkisiyle büyük ölçüde tahrip oldu. Savaş öncesi Suriye’nin petrol üretimi günlük 350 bin varil seviyesindeyken, savaş sonrası bu rakam 90 bin varile geriledi. Ayrıca, doğal gaz boru hatları, elektrik altyapısı ve işleme tesislerinde ciddi kayıplar yaşandı. Yenilenebilir enerji yatırımları ise kısıtlı kaldı, çünkü hem yatırım eksiklikleri hem de siyasi engeller teknoloji transferini zorlaştırdı.

Rystad Energy’den Jorge Leon, Trump’ın yaptırımları kaldırma kararının ardından Suriye’nin petrol üretim faaliyetlerinin yeniden başlayacağını belirtti. Leon, kısa vadede üretimin 90 bin varilden 110 bin varile çıkmasının beklendiğini, ancak uzun vadede daha büyük bir toparlanma olabileceğini söyledi.

Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü’nden Kate Dourian, yaptırımların kaldırılmasının enerji sektörü için kısa vadeli bir canlanma yaratmasının mümkün olamayacağını vurguladı. Dourian, sürdürülebilir bir toparlanma için PKK/PYD destekli Suriye Demokratik Güçleri’ni tatmin edecek kalıcı bir siyasi çözüm gerektiğini belirtti. Türkiye’nin ise, Orta Doğu doğal gazını Avrupa’ya taşıma potansiyeli nedeniyle Suriye’nin yeniden inşasında önemli bir rol oynayabileceğini söyledi.

Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi Başkanı Oğuzhan Akyener, yaptırımların kaldırılmasıyla Suriye’nin enerji altyapısını yeniden kurma sürecinin hızlanacağına dikkat çekti. Akyener, ülkenin 7 milyar varil petrol rezervi ve önemli doğalgaz potansiyeline sahip olduğunu belirterek, uygun koşullarda yenilenebilir enerji yatırımlarının da mümkün olabileceğini ifade etti. Türkiye'nin bu süreci hızlandırmak için gerekli desteği sağladığını vurgulayan Akyener, enerji altyapısının yeniden inşası sürecinin Türkiye'nin desteğiyle daha hızlı ilerleyeceğini kaydetti.