Termik Santrallerin Zeytine Gizli Zararı Ortaya Çıktı

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nün TÜBİTAK-COST destekli projesinde, termik santrale yakın üç farklı bölgeden toplanan zeytin yaprağı ve meyve örnekleri laboratuvar ortamında incelendi. Analizler, santrale yakın zeytinlerde kurşun ve kadmiyum gibi toksik ağır metallerin anlamlı biçimde biriktiğini ortaya koydu. Bu birikimin, zeytin bitkisinin biyolojik işlevlerinde bozulmalara yol açabileceği ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği vurgulandı.

ZEYTİN ÖZÜTLERİ İNSAN HÜCRELERİNE ZARAR VERİYOR

Elde edilen zeytin özütleri, normal akciğer ve göz epitel hücreleri üzerinde test edildi. Santrale yakın bölgelerden alınan örneklerin normal hücrelerde toksik etkiler yarattığı gözlemlenirken, kanser hücrelerinde ise bu özütlerin daha yüksek oranda öldürücü etkisi olduğu kaydedildi. Ancak zeytinin bilinen antimikrobiyal özelliklerinin de termik santral çevresindeki örneklerde azaldığı belirlendi.

PROJEDE YENİ AŞAMAYA GEÇİLİYOR: EPİGENETİK VE TRANSKRİPTOMİK İNCELEMELER

Araştırmayı yürüten Doç. Dr. Selcen Çelik Uzuner, santral çevresindeki zeytinlerde ağır metal birikiminin genetik ve biyolojik etkilerinin derinlemesine inceleneceğini açıkladı. Bu kapsamda Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden (ODTÜ) Dr. Emre Aksoy’un da dahil olduğu multidisipliner ekip, zeytinin dokularındaki biyolojik ve epigenetik değişimleri analiz edecek. Proje, 2025 sonuna kadar Eylül-Aralık döneminde yeniden örnek toplayarak kapsamını genişletecek.

TERMİK SANTRALİN ÇEVRE VE SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNE ÖNEMLİ UYARI

Doç. Dr. Uzuner, ağır metallerin termik santralin 10-15 kilometrelik çevresinde etkili olduğunu belirterek, bu bölgelerde tarım arazisi ve yaşam alanı bulunmaması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, zeytinlerin toksik hale gelmesinin sadece bitkiye değil, doğrudan insan sağlığına da zarar verdiğini söyledi. Proje, termik santrallerin konumlandırılması ve çevresel etkilerin önlenmesi konusunda önemli bilimsel veriler sunuyor.