TBMM, İklim Kanunu’nun ilk 11 maddesini kabul etti

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, İklim Kanunu Teklifi’nin 11 maddeden oluşan ilk bölümünü kabul etti. Kabulün ardından Meclis Başkanvekili Pervin Buldan, birleşimi 1 Temmuz Salı günü saat 15.00’te yeniden toplamak üzere kapattı. Teklif, iklim değişikliğiyle mücadelede esas teşkil eden sera gazı emisyonlarının azaltılması, uyum faaliyetleri, bu faaliyetlerin planlama ve uygulama araçları ile ilgili yasal ve kurumsal çerçeveyi belirliyor.

Kanunda "İklim Adaleti", "Net Sıfır Emisyon", "Karbon Kredisi", "Emisyon Ticaret Sistemi (ETS)" gibi toplam 39 iklim hukuku terimi tanımlanıyor. Kamu kurumları, özel sektör ve bireyler, iklimle ilgili tedbir ve düzenlemelere uyma yükümlülüğü taşıyor. İlerlemeler ise yıllık olarak İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından takip edilecek.

İklim Değişikliği Başkanlığı, kurumlar arası koordinasyonu sağlamak, standartları belirlemek ve karbon piyasasına yönelik mekanizmaları düzenlemekle görevlendirilecek. Ayrıca Başkanlık, gerekli gördüğü bilgi ve belgeleri kamu ve özel sektör kuruluşlarından ücretsiz talep edebilecek.

Teklifte, sera gazı azaltımı ve uyum faaliyetleri Ulusal Katkı Beyanı ve İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanan strateji ve eylem planları doğrultusunda gerçekleştirilecek. Su kaynaklarının etkin yönetimi, çölleşme ve erozyonla mücadele, ağaçlandırma gibi çevresel önlemler de kapsama alındı.

Yerel düzeyde ise, her ilin sera gazı azaltımı ve iklim değişikliğine uyum için bütüncül eylem planları hazırlaması zorunlu olacak. Büyükşehirlerde belediyeler, diğer illerde ise il belediyesi ve özel idareler bu çalışmaları vali koordinasyonunda yürütecek.

Teklif ayrıca, ithal edilen ürünlerin gömülü karbon emisyonlarını denetlemek üzere Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kurulmasına olanak tanıyor. Bu mekanizmanın ayrıntıları ilgili bakanlıklarca belirlenecek.

İklim Kanunu kapsamında çeşitli idari para cezaları da öngörülüyor. Örneğin, sera gazı emisyon raporlarını zamanında vermeyenlere 500 bin ile 5 milyon lira arasında ceza uygulanacak. Ozon tabakasını incelten maddelerle ilgili mevzuata uymayanlara da 120 bin ile 2,5 milyon lira arasında yaptırımlar getirildi.

Bu kanunla Türkiye, iklim değişikliği ile mücadelede daha kapsamlı ve düzenli bir yapıya kavuşmayı hedefliyor. Kanunun tamamı ve sonraki bölümleri ilerleyen günlerde Meclis gündeminde olacak.