Tarladan rafa fiyat uçurumu: Yılın zam şampiyonu belli oldu

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2025’e ilişkin son tarımsal fiyat verilerini kamuoyuyla paylaştı. Veriler, üretici ile market arasındaki fiyat farkının bazı ürünlerde yüzde 324’e kadar çıktığını ortaya koyarken, aralık ayının zam şampiyonu kabak, yılın zam şampiyonu ise limon oldu.

TZOB’un derlediği aralık ayı raporuna göre, tarım ürünleri tarladan market rafına gelene kadar katlanarak pahalanıyor. Bayraktar, bu ölçekteki artışların spekülatif faaliyetlere işaret ettiğini vurgulayarak denetim çağrısı yaptı.

TARLADA 8 TL, MARKETTE 33,93 TL

Aralıkta üretici–market makasının en fazla açıldığı ürün havuç oldu. Tarlada 8 TL olan havuç, markette 33,93 TL’ye satıldı; fark %324,1. Havuçtaki bu rekoru mandalina (%245,6), kabak (%238,5) ve yeşil soğan (%238) izledi. Mandalina tarlada 10,50 TL iken raflarda 36 TL’nin üzerine çıktı.

YILIN ZAM ŞAMPİYONU: LİMON

Yıllık bazda 2025’in zam şampiyonu limon oldu. Markette fiyat artışı %133,4, üretici fiyat artışı ise %343,4 olarak kayda geçti. Limondaki artışı elma (%110,4), fındık (%106,6) ve Antep fıstığı (%100,8) takip etti. Yılın fiyatı en çok gerileyen ürünü beyaz lahana (%40,6) olurken, üreticide en büyük değer kaybı sivri biberde (%58,8) yaşandı.

GİRDİ MALİYETLERİ ARTIŞTA

Raporda girdi maliyetlerindeki yıllık yükseliş de dikkat çekti.

• Gübre: ÜRE %50,9, kompoze %46,3

• Yem: Besi yemi %30,6, süt yemi %29

• Enerji/Yakıt: Mazot %21,9, elektrik %12,8

SEZON GEÇİŞİ ETKİSİ

Bayraktar, aralıktaki ani fiyat sıçramalarını sezon geçişine bağladı. Güzlük üretimin bitip baharlık dikimlerin başlamasıyla arzın daraldığını; bunun özellikle kabak, salatalık ve patlıcan fiyatlarını yükselttiğini belirtti. Buna karşılık talebin zayıf olduğu kuru soğan ve patateste fiyat düşüşleri görüldü.