Suriye'de gerilim tırmanıyor: İç savaş, dış müdahale ve geçici liderliğin geleceği tartışma konusu

Suriye’nin güneyindeki Süveyda vilayetinde 13 Temmuz’da patlak veren Dürzi silahlı gruplarla Bedevi Arap aşiretleri arasındaki çatışmalar, kısa sürede tüm ülke gündemine oturdu. Olaylara İsrail’in Şam’a hava saldırıları düzenleyerek müdahil olması ise tansiyonu daha da artırdı.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin verilerine göre sadece bir haftada yaklaşık 1000 kişinin hayatını kaybettiği çatışmaların ardından, geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Eş Şara’nın "acil ateşkes" ilanı da sahadaki şiddeti durdurmaya yetmedi.

EKONOMİK ÇÖKÜŞÜN EŞİĞİNDE BİR SURİYE

Ülkede 13 yıldır süren iç savaş nedeniyle ekonomik altyapı çökmüş durumda. Başkent Şam, dünyadaki en pahalı şehirlerden biri haline gelirken, devlet memurlarının maaşları dahi ödenemiyor. Suriye’nin yeniden inşası ve günlük işleyişin devamı için milyarlarca dolarlık dış desteğe ihtiyaç var.

ŞARA'NIN KIRILGAN LİDERLİĞİ

Geçici Cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Ahmed Eş Şara, bir yandan İsrail’le normalleşme çabalarına yaklaşırken diğer yandan selefi kökenli silahlı grupların baskısı altında. Şara’nın kontrolündeki HTŞ (Heyet Tahrir eş-Şam) milisleri arasında kendisiyle aynı çizgide olmayan radikal unsurlar da bulunuyor. Bu durum, Şara’nın iktidarını tehlikeye atıyor.

IŞİD VE İRAN ETKİSİ HÂLÂ SAHADA

IŞİD’in yabancı savaşçılarının ülke içinde serbestçe hareket ettiği, özellikle Irak’tan gelen unsurların Şam’a doğru ilerlediği ifade ediliyor. İddialara göre, Eş Şara’yı görevden almak isteyen bazı çevreler, Irak’taki IŞİD militanlarını bilerek serbest bırakıyor. Öte yandan İran destekli militanların Haseke bölgesinde etkisini artırdığı gözleniyor.

PYD/YPG FAKTÖRÜ VE KIRILGAN ANLAŞMA

Ülkenin kuzeydoğusunda etkin olan ve PKK’nın Suriye kolu olarak bilinen PYD ve onun silahlı gücü YPG’nin oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Mart ayında Şam’la bir entegrasyon anlaşması imzalamış olsa da bu anlaşma sahada tam olarak karşılık bulmuyor. SDG’nin, anlaşmayı ciddiye almadığı öne sürülüyor.

SURİYE YENİDEN KRİTİK BİR YOL AYRIMINDA

Tüm bu gelişmeler, geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Eş Şara’nın görevde kalıp kalamayacağına dair ciddi bir belirsizlik yaratıyor. İç çatışmalar, dış müdahaleler ve silahlı grupların bölgesel egemenliği, Suriye’nin bir kez daha kaosa sürüklenme tehlikesini gözler önüne seriyor.