Stratejik madenler için acele kamulaştırma geliyor!

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan yeni kanun teklifiyle, "stratejik" ve "kritik" olarak tanımlanan maden sahaları için acele kamulaştırma uygulamasının önü açılıyor. Teklife göre, arz güvenliği açısından hayati öneme sahip madenlerin kullanımı artık daha merkezi bir şekilde yönetilecek. Ayrıca belirli miktarda madenin devlet eliyle stoklanmasına Cumhurbaşkanlığı karar verebilecek.

‘KRİTİK’ VE ‘STRATEJİK’ MADENLER NASIL BELİRLENECEK?

Kanun teklifine göre, ulusal güvenlik, ekonomik refah ve dışa bağımlılık gibi kriterler dikkate alınarak iki farklı maden kategorisi oluşturulacak. "Kritik madenler", arz kesintisi veya fiyat dalgalanmalarının ciddi ekonomik zararlara yol açabileceği madenleri kapsarken; "stratejik madenler", daha çok ulusal güvenlik açısından önem arz eden, yüksek teknoloji gerektiren ve dış etkilere açık madenlerden oluşacak. Bu sınıflandırmalar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, ilgili bakanlıkların görüşü alınarak belirlenecek.

ACELE KAMULAŞTIRMA YETKİSİ GENİŞLİYOR

Yeni düzenleme ile stratejik veya kritik olarak belirlenen maden sahalarında madencilik faaliyetleri için acele kamulaştırma yapılabilecek. Bu, söz konusu madenlerin çıkarılmasının önünde engel olan özel mülkiyet haklarının devlet eliyle hızlıca aşılabileceği anlamına geliyor. Böylece kamu yararı gerekçesiyle, süreçler hızlandırılacak ve madencilik yatırımlarının önü açılacak.

MADEN STOKU KARARI CUMHURBAŞKANLIĞI'NDA

Teklifteki dikkat çeken bir diğer madde ise maden stoklamaya ilişkin. Belirli madenlerde, ruhsat sahiplerinin bir önceki yılki üretiminin yüzde 10’unu geçmeyecek şekilde devlet eliyle stok yapılabilecek. Bu kararın alınması ise Cumhurbaşkanlığı yetkisine bırakıldı. Böylece hem arz güvenliği sağlanması hem de stratejik rezerv oluşturulması hedefleniyor.

HANGİ MADENLER STRATEJİK, HANGİLERİ KRİTİK?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın daha önce kamuoyuna açıkladığı listeye göre, lityum, gümüş, çinko, alüminyum, bakır, demir, mangan ve titanyum gibi 37 maden "kritik maden" kategorisine giriyor. Kobalt, nikel, krom, molibden, niyobyum ve yine titanyum gibi madenler ise "stratejik maden" sınıflandırmasında yer alıyor.

Bu düzenlemeyle birlikte Türkiye, enerji bağımsızlığı ve yüksek teknoloji yatırımları için kritik önemdeki madenlerde daha aktif ve müdahaleci bir politika benimsemeye hazırlanıyor.