Starlink'te 2,5 saatlik kesinti savaşı da vurdu: Ukrayna cephesinde iletişim krizi

24 Temmuz gecesi dünya genelinde Starlink uydu internet sisteminde meydana gelen yaklaşık 2,5 saatlik kesinti, sadece sivil kullanıcıları değil, savaşın sürdüğü cephe hattını da doğrudan etkiledi. Özellikle Ukrayna ordusu, aktif çatışma bölgelerinde kullandığı iletişim altyapısında ciddi sorunlar yaşadı.

SpaceX’in küresel uydu ağı Starlink'te yaşanan arıza, çekirdek yazılım servislerindeki teknik bir sorundan kaynaklandı. Starlink Başkan Yardımcısı Michael Nicolls, sistemdeki bu kesintinin merkez yazılımlardaki arızadan dolayı yaşandığını belirterek, "Hizmetteki bu kesintiden dolayı özür dileriz. Sorunun tekrar yaşanmaması için gerekli tüm adımları atacağız" açıklamasını yaptı.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri İnsansız Sistemler Komutanı Robert Brovdi, bağlantının yerel saatle 00.35’te kesildiğini ve yaklaşık 01.05’te tekrar sağlandığını bildirdi. Ancak 150 dakika süren bu kesinti, savaşın sürdüğü bölgelerde büyük bir iletişim zafiyetine yol açtı. Brovdi, "Canlı yayın olmadan da görevler sürdürüldü. Ancak bu durum, Starlink’e ne denli bağımlı hale geldiğimizi açıkça ortaya koydu" dedi.

"BAĞIMLILIK RİSK YARATIYOR"

OCHI isimli görüntü aktarım sisteminin kurucusu Oleksandr Dmitriev de Starlink'e duyulan yüksek bağımlılığın operasyonel risk yarattığını söyledi. Dmitriev, "Savaş gibi kritik bir ortamda bulut sistemlerine dayalı iletişim, web bağlantısı kesildiğinde sahadaki komuta-kontrol yeteneklerini sıfıra indiriyor. Yerel çözümlere yönelmeliyiz" diyerek uyarıda bulundu.

Starlink’in Ukrayna’daki kullanımı, savaşın başından bu yana ciddi ölçüde arttı. 2022’de Elon Musk’ın doğrudan desteğiyle devreye alınan Starlink terminalleri, cephedeki iletişimin omurgasını oluşturdu. Sistem hem İHA operasyonlarında hem de askerî bilgi transferinde aktif rol üstlendi. Ancak bu son kesinti, sistemin zayıf noktalarını da gözler önüne serdi.

"RUSYA DA KULLANIYOR" İDDİASI

Her ne kadar Starlink’in Rusya’da resmi olarak hizmet vermediği belirtilse de, Ukrayna kaynakları bazı cephelerde Rus askerlerinin de Starlink terminallerine erişim sağladığını iddia ediyor. Bu da teknoloji kontrolünün savaş alanında ne kadar zor olduğunu gösteriyor.

UYDULARIN STRATEJİK ROLÜ ARTIYOR

Halihazırda 7.800'den fazla Starlink uydusu, Dünya'nın 550 km üzerindeki yörüngede hizmet veriyor. Küresel internet erişimi sağlama iddiasındaki bu ağ, özellikle altyapısı zayıf bölgelerde yüksek hızlı bağlantı sunarak stratejik önem taşıyor. ING Think analisti Jan Frederik Slijkerman, Starlink’in taşınabilirliği ve düşük gecikme süresiyle askeri sahalarda avantaj sunduğunu vurguluyor.

SADECE ORDU DEĞİL, SİVİL ALTYAPI DA BAĞLI

Ukrayna, şu anda 50 bin civarında Starlink terminalini; demiryolları, hastaneler, okullar ve kamu altyapılarında elektrik kesintilerine karşı çevrimiçi kalmak için kullanıyor. Dijital Dönüşüm Bakanı Mykhailo Fedorov’un verdiği bilgilere göre, sistem sadece savaşta değil, kamu hizmetlerinde de hayati rol oynuyor.

Ancak yaşanan bu son kesinti, sadece Ukrayna için değil, dünya genelinde Starlink’e güvenen tüm kullanıcılar açısından alarm niteliği taşıyor. Uzmanlar, bu tür ağların tek sağlayıcıya bağlı olmasının egemenlik ve güvenlik açısından ciddi riskler doğurabileceği konusunda uyarıyor.